Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

II. HET AMPLITUDO. WARE- EN SCHIJNBARE TIJD VAN OPKOMST EN ONDERGANG.

Door de zon te peilen op 't oogenblik, dat zij bijv. met haar onderrand de schijnbare kim aanraakt (kimpeiling), heeft men een middel om de miswijzing van het kompas te berekenen. Daar men op deze wijze het schijnbare amplitudo op het kompas afleest, moet ook het schijnbare amplitudo berekend worden. Om hiertoe te geraken, berekent men eerst het ware amplitudo, om dit daarna door een correctie tot schijnbaar amplitudo te herleiden.

In Fig. 128 stelt S het middelpunt voor van de zon, op het oogenblik van ware opkomst. Voor het berekenen van het ware amplitudo en den waren tijd van opkomst heeft men in den rechthoekigen boldriehoek PSN:

cosPS ,. sind . , ,

cos SN= sin OS — —„,r of sin ware amplit. = r = sin a sec o

cosPN cos b

en cos SPN= —cos SPT=cot PS tg PN of —cosP = tg dtgb Hoewel bij het gebruik van deze formule uit het teeken van cosP blijkt, of P grooter of kleiner is dan 6 uren, kan men dit ook

gemakkelnK op ae volgende wijze bepalen. Als n.1. b en d gelijknamig zijn, zal de dagboog van

het hemellichaam grooter zijn dan de nachtboog en zullen dus de uurhoeken bij opkomst en ondergang grooter zijn dan fi uren. Ziin /) en d

\N ZïZ a„„ ;„

uugeii|H.i±»mig, uau io

de dagboog kleiner dan de nachtboog'en zullen de genoemde

uurhoeken kleiner zijn dan 6 uren.

Het berekenen van den uurhoek en daaruit den waren tijd van ware opkomst

is noodig, als in een vraagstuk geen geg. W.T. a/b. op het oogenblik van waarneming gegeven is. Door toepassing van de gegiste lengte op den berekenden waren tijd van ware opkomst, verkrijgt men den geg. W.T. Greenwich op het oogenblik van ware opkomst, waarmede de declinatie wordt gecorrigeerd. Het ware amplitudo wordt dan met de gecorrigeerde declinatie en de gegiste breedte berekend.

Voor de berekening van den uurhoek kan men volstaan met de' ongecorrigeerde declinatie van den datum.

Sluiten