Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het materiëele. Het socialisme prent u nu in, dat het geestelijke bezit der menschheid óp en neer gaat met de materiëele levensverhoudingen. Het is geheel afhankelijk van den economischen toestand der maatschappij, en wordt er door in zijn wezen bepaald. Een vast lichaam werpt een ijle schaduw van zich af. Groeit het lichaam, dan groeit de schaduw ook. Maar krimpt het lichaam in, dan krimpt de schaduw in dezelfde mate. Zóó gaat het nu ook met de geestelijke levenswaarden: zij zijn eigenlijk niets dan een schaduw of product der materiëele of economische verhoudingen, en stijgen of dalen daarmede op gelijken voet.

Voelt gij nu wel waar dit heengaat, mannen van rechts? Gij hebt uit uw Bijbel geleerd, dat de ideëele goederen der menschheid vast en onveranderlijk zijn. Er is slechts ééne waarheid. Er is slechts één recht. Wat heden goed of kwaad is, is het morgen eveneens, en is het nog over tien eeuwen. Of gij woont in een wigwam zonder schoorsteen, dan wel in een huis met centrale verwarming; of gij in een trekschuit reist, dan wel in een electrische automobiel of een aeroplaan; of gij in een kapitalistische, dan wel in een socialistische wereld leeft, — wat goed is, blijft altoos goed; wat kwaad is, blijft altoos kwaad; wat recht is, blijft altoos recht; wat deugd is, blijft altoos deugd; wat zonde is, blijft altoos zonde, en wat waarheid is, blijft altoos waar. Al deze ideëele goederen hangen niet van economische toestanden af; zij zijn ééns voor al door God vastgelegd. Daarom zijn zij vast en onveranderlijk. Zóó staat gij op vasten grond. En zeg nu zelf, als het socialisme al dit onwrikbare vloeibaar maakt door het van de materiëele inrichting der maatschappij te doen afhangen, — is dit dan niet een ondermijnen van alle vastigheden? Ziet gij hier dan niet den scherpen klauw die aan het wroeten is, en past hier niet de naam van vossen-werk?

Een tweede grondbeginsel van het socialisme is de klassenstrijd. Er zijn nu eenmaal menschen, die alleen met forsche tegenstellingen rekenen: er is wit en er is zwart, maar de honderd schakeeringen tusschen wit en zwart in, zien zij eenvoudig niet. Zóó deelen de socialisten de samenleving

Sluiten