Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

knoop van het geschil. Men kan op de Christenheid van dien tijd het woord van een Paus der zestiende eeuw aangaande de Hervorming toepassen: „Waarlijk, wij hebben allen misdaan!" O

Echter — en dit vergete men niet, al zou men te Rome, al zoude de Paus van bet proces van Jeanne iets geweten hebben — dan volgt daaruit nog niet:

1°. Dat men te Rome, dat de Paus de ware toedracht, het ware verloop van het proces heeft gekend.

2-. Dat men uit Rome bijtijds heeft kunnen ingrijpen om het vonnis der rechtbank van Rouen te niet te doen en Jeanne te redden.

3'. Dat de Kerk, dat de Paus als opperhoofd der Kerk voor het onrechtvaardige vonnis, over Jeanne uitgesproken, verantwoordelijk is.

Wat was dus het proces tegen Jeanne d'Arc?

1'. Vooreerst een Engelsch staatsproces. Het Engelsch gouvernement, niet de Heilige Stoel, kiest den rechter en geeft hem volmacht; daar de volmacht in dit geval geen waarde heeft, was het gevolg, dat de rechter slechts een indringer zonder bevoegdheid en zonder macht is geweest. Engelsch was ook de leiding van het proces, Engelsch het goud, waarmede alles betaald werd, Engelsch ten minste volgens hun gezindheid, de bijzitters, uitgenoodigd om er deel aan te nemen; Engelsch het doel, waarnaar men streefde, dat is, een onteerende veroordeeling en de dood op den brandstapel om zich op een jeugdige' Fransche maagd te wreken, die de misdaad had begaan het schoone koninkrijk Frankrijk aan de klauwen van de Engelschen te onttrekken.

2*. Dan een valsch kanoniek proces. De bisschop van Beauvais had noch eigen, noch gedelegeerde bevoegdheden. Hij had geen eigen bevoegdheden, daar hij niet de „eigen" bisschop van Jeanne d'Arc was; zelfs niet toevallig, want Johanna was door de Bourgignons gevangen genomen op het gebied van het diocees van Soissons, niet op dat van het diocees van Beauvais (Gompiègne behoorde in dien tijd tot het diocees van Soissons.) Petrus Gauchon was dus niet, zooals de brieven van den Koning van Engeland, welke men in het proces leest, de „eigen" bisschop van Johanna. Van den anderen vroeg hij geen enkele volmacht aan bij den eigen bisschop van de gevangene, noch bij den Heiligen Stoel; dit maakte van de rechtbank van Rouen een rechtbank zonder hoofd en van het proces zelf een proces zonder eenige waarde, een valsch proces.

En al ware de bisschop van Beauvais de eigen bisschop van de aangeklaagde geweest, hij trapte op zoovele wijzen het goddelijk en menschelijk recht met voeten, dat het proces van nul en geener waarde zoude geweest zijn, ten minste op het einde, zoo het dit niet

O G. Hanotaux, 1. c. p. 247.

Sluiten