Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ling eindigt onfeilbaar met den brandstapel. Dit is de reden, waarom er den 24 Mei, op het kerkhof van Saint-Ouen, geen vonnis geveld werd, dat een einde aan het proces van de Maagd maakte, maar een kluchtspel van een kanonieke afzwering, gevolgd door een veroordeeling tot levenslange gevangenschap. Daarom ook opende Petrus Gauchon, vier dagen later, een proces van hervalling, veroordeelde den 30 Mei Johanna als wederafvallige ketterin en leverde haar aan den beul over. O

2. Feitelijk was er geen kanonieke afzwering, noch in het wezen van de zaak, noch in den vorm. Johanna werd niet gerechtelijk aangemaand om een eed te doen. Zij stemde slechts in een onsamenhangende terugroeping toe, die de bisschop-rechter door een tekst verving, welke voor zijn doeleinden van het grootste gewicht was. Dit blijkt uit de voorwaarden, welke het recht voor een afzwering in geloofszaken vorderde.

Vooreerst, de rechters mochten niets op het stuk van afzwering beslissen, voor zij de rechtsgeleerden en vakkundigen geraadpleegd hadden.

Ten tweede, oordeelde men, dat het geval ernstig genoeg was om een openbare afzwering op te leggen, dan hadden de rechters den tweeden plicht om hun besluit aan den aangeklaagde mede te deelen, hem uit te leggen, waarin de akt bestond, welke men van hem ging vorderen, en volstrekt te zorgen, dat hij vrij en uit eigen beweging de voorgestelde afzwering aannam.

Ten derde, uit deze algemeene verplichting volgde de bijzondere verplichting den tekst der afzwering met een verklaring daarvan aan den aangeklaagde mede te deelen.

• Ten vierde vorderde het recht, dat eenige dagen te voren de rechters in de kerken van de plaats aan het volk deden aankondigen, dat er op dien dag, dat uur, die plaats een gelegenheidssermoen, gevolgd door een openbare afzwering, zoude plaats hebben. Op den bepaalden dag en het vastgestelde uur deelde de rechter, in tegenwoordigheid van de rechtbank en van de toeschouwers, aan den afzweerder mede, dat men hem het formulier van de afzwering zou aanbieden en dat hij het moest uitspreken. Daarna plaatste men voor den afzweerder het Evangelieboek, waarop hij de handen legde en den eed deed. Vervolgens overhandigde men hem den tekst van de afzwering en hij las dien voor ten aanhoore van geheel het volk. Kon de afzweerder niet vlot voorlezen, dan las een der tegenwoordige geestelijken het formulier in zijn plaats af en de afzweerder herhaalde het zin voor zin. Een notaris maakte het

H Ph. Dunand, Jeanne d'Arc in Dict. Ap. de le Foi catholique, 1238.

Sluiten