Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

betefde" uitgaaf van 1909) verzameld. Hi] geeselt met verpletterende bewijskracht de lichtzinnige geschiedschrijving van Anatole France en de onbesuisde bewondering, waarmede tal van geschiedkundigen diens karikatuur van Jeanne d'Arc verheerlijkten. Hij schrijft:

„In de nieuwe uitgave van het „Vie de Jeanne d'Arc" evenals in de vorige, gebeurt het telkens, dat er feiten worden vermeld, die niet alleen zelfs geen schaduw van waarschijnlijkheid voor zich hebben, maar die ook formeel tegenstrijdig met de waarheid zijn; en daar ieder van deze dwalingen vergezeld gaat, in een noot, van verwijzingen naar autoriteiten, door de geschiedschrijvers algemeen aangenomen, zal nog niet een lezer op de duizend aan het gevaar ontsnappen van bedrogen te ^worden. Want het is ontegenzeggelijk, verreweg de meeste lezers kunnn hun tijd niet verspillen, om, naar gelang deze noten zijn, de origineele teksten te raadplegen, welke bovendien voor hen niet altijd toegankelijk zijn: en dit gaat zoo ver, dat zij wel gedwongen worden om de verklaringen van Anatole France voor zeker te houden, welke voor hen gewaarborgd zijn door de oude bescheiden, waarnaar de schrijver hen verwijst."-,

Daarna toont Lang een aantal misvattingen en tegenstrijdigheden van Anatole France met de bewijzen in de hand aan en besluit:

„Ik heb de waarheid gezocht zonder weekheid, ik heb ze gevonden zonder vrees," schrijft Anatole France; want hij heeft het niet geheel aan zijn „welwillende" kritikers overgelaten om hem le prijzen. Maar de werkelijkheid is, in zijn geval, geheel anders. Wat hij „zonder vrees heeft gevonden," is een gewetenlooze vervalsching van de historische waarheid. Zijn „verbeterde" uitgaaf is nog een mengelmoes van ijdele hallucinaties", zonneklare tegenspraken van verwijzingen naar bronnen, die nu eens niets zeggen, van hetgeen hij beweert daarin te vinden, en dan weer juist het tegenovergestelde voor ons verklaren."

In een aanhangsel teekent Lang bijna twintig bladzijden lang bij de verwijzingen van den naturalistischen en ongeloovigen schrijver aan: „Deze bladzijde maakt geen enkele melding van iets dergelijks": „geen van deze bladzijden vermeldt het feit"; „deze bladzijden bevatten niets over het bovengenoemde feit"; „deze bladzijde bevat volstrekt niets, dat op het onderwerp betrekking heeft," O

Door deze bestrijding van Anatole France worden tevens tal van geschiedschrijvers weerlegd, die evenals hij in meerdere of mindere mate het historische, waarachtige beeld van Jeanne d'Arc verminkt hebben. Zoo biedt het Tijdschrift voor Geschiedenis,

(') Vgl. ook over de onbetrouwbaarheid van Anatole France. P. Ayroles, in ..Etudes", April 1909. — Ph. H. Dunand, La vie de Jeanne dArc de M. Anatole France et les Documenïs. Paris 1908.

6

Sluiten