Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zondr vrijheid, schendend openlijk de heiligste rechten der verdediging en de meest verplichtende regels der rechtspraak.

Zoodanig is het gevoelen, hetwelk onafgebroken tot op onzen tijd bij de geschiedschrijvers, zelfs bij de Engelsche, de overhand behouden heeft; de beroemde geschiedschrijver Hume levert het bewijs daarvoor. Maar thans tracht men het tegenovergestelde ingang te doen vinden. Toen Jeanne zalig verklaard ging worden, stak er een helsch lawaai tegen de Kerk op en l)eschuldigde men haar, dat zij zich zelve openlijk tegensprak, nu zij de jei.gdige maagd op haar altaren ging verheffen, welke zij, naar men beweert, heeft veroordeeld voor omtrent vijf honderd jaar als een afvallige ketterin en een brandstapel heeft doen bestijgen.

Van waar komen die sehoone gevoelens van verontwaardiging? Van den politieken en godsdienstigen hartstocht, van de partijdigheid en vooringenomenheid ongetwijfeld, maar vooral van halfweterij en onkunde. Men beschouwt de dingen slechts van buiten, men dringt niet door tot den bodem; men bepaalt zich bij de woorden, men zoekt, men wikt de feiten niet.

In dit ergerlijk proces van de Maagd heeft men allereerst een kerkelijke rechtbank zien optreden, een bisschop voorzitten, meesters,' en doctors de beschuldiging ondersteunen, de rechters de aangeklaagde veroordeelen, terwijl zij de regels van de inquisitoriale procedure toepasten. Uit dit alles heeft men afgeleid, dat de voornaamste verantwoordelijkheden van dit onrechtvaardig . proces op de Kerk en den Heiligen Stoel moesten neerkomen.

Dit alles bestond, maar er was ook iets anders en, bijaldien men daarmede rekening gehouden had, zou men in dat andere feiten ontdekt hebben, die tot volstrekt tegenovergestelde gevolgtrekkingen voerden. Beschouwt dit proces van nabij, van binnen en van buiten, en gij zult de volgende verzwarende omstandigheden vinden:

Een kerkelijke rechtbank voert het proces van de Maagd, het is waar; maar deze rechtbank is een valsche rechtbank, het gevoerde proces zal een valsch proces wezen.

Een bisschop zit voor bij deze rechtbank en leidt het proces; maar deze bisschop is een rechter zonder rechtsmacht en zonder bevoegdheden, een ingedrongen rechter, een valsche rechter ook.

Men behandelt de aanklacht in naam der kanonieke wetten, maar al beroept men zich op die wetten, men miskent ze, men schendt ze openlijk.

Men dekt zich door de inquisitoriale procedure om de voorgewende afvallige te veroordeelen levend verbrand te worden ; maar men velt dit vonnis door de regels van die procedure gewetenloos te laten varen en met voeten te treden; had men die regels trouw onderhouden, dan zou de aangeklaagde nooit veroordeeld zijn geworden.

Ja, achter deze rechtbank, achter deze plichtvergetèn rechters, achter en boven hen, staat, alles leidend, alles regelend, geen tegenspraak, geen hindernis duldend, een macht zonder mededoogen, Engeland, die om haren dorst naar wraak te lesschen, besloten heeft, dat de Maagd, baar gevangene, „zou ster-

Sluiten