Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

-weer leidde tot aanvullingen en omwerkingen. Zoo maakten het Duitsehe Witboek van Juni 1919 en de publicaties van dr. Gooss aanvullingen noodig.

Het kostte mij veel zelfbeheersching met mijn boek niet voor den dag te komen te midden van den vloed van onthullingen over den oorlog, die in de laatste maanden is losgebroken Te blijven zwijgen, terwijl ik zooveel te zeggen had, was niet gemakkelijk.

Ik had mij, tegenover het voortdurend talmen van ■de regeering wei gerechtigd gevoeld, met mijn boek voor de openbare meening te komen, nog voordat de regeering bohloot, de sedert lang bijeengebrachte documentcn te publiceeren.

Ik had in het archief van buitenlandsche zaken niet gewerkt als een ambtenaar, maar als «-en vrij historicus, sedert ik had opgehouden, als toegevoegd staatssecretaris te fungeeren. Het bewijs daarvan is de omstandigheid, dat ik sindsdien van buitenlandsche zaken geen salaris, noch honorarium in welken vorm daa ook, heb betrokken.

Een historicus, die gebruik maakt van een amhief, is geen superieur rekenschap schuldig van het gebruik, dat hij van de vruchten van zi;o werk maakt.

Dat ik niettemin zweeg, geschiedde niet uit een juridische, maar uit een politieke overweging. Het heele politieke voordeel, dat de uitgave van de documenten voor de beoordeeling van het Duitsehe volk door degenen, die tot nu toe zijn tegenstanders waren, zou kunnen hebben, was alleen te verwachten, als de publicatie door de regeering geschi.-dde, en niet tegen de regeering in. Wel was zij ook in het laatste geval noodzakelijk geweest, alleen al op overwegingen van binnenlandsche politiek. Maar zoolang de mogelijkheid bestond, dat de regeering zolf met de documenten voor den dag kwam, wilde ik haar niet met mijn verwerking van het materiaal vóór zijn.

Nu verschijnen de documenten inderdaad, en daardoor is voor mij alle aanleiding om nog verder te wachten, vervallen.

Er is geen twijfel aan, of mijn opvattingen zullen veel bestrijding ontmoeten — er is geen opvatting van dezen oorlog, waar men het van alle kanten mee eens zou kunnen ziin. En geen taal is dubbelzinniger en meer berekend op het lezen tusschen de regels, geen is vatbaarder voor velerlei uitlegging, dan de taal tier diplomaten, waar wij bijna uitsluitend mee te d>. en hebben Alleen de Keizer doet geen moeite, om zich diplomatiek uit te drukken Zijn manier van

Sluiten