Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

1. De schuldigen.

Sedert het uitbreken van den wereldoorlog houdt één vraag alle gemoederen bezig: Wie heeft die vreeselijke ramp over ons ontketend? Welke personen, welke inrichtingen zijn de aanstichters?

Dat is niet alleen een wetenschappelijke vraag voor den historicus, het is ook een bij uitstek Praotische vraag voor den politicus. In het antwoord op die vraag ligt een doodvonnis voor de aanstichters opgesloten : niet noodzakelijkerwijs een lichamelijk, maar dan toch in ieder geval een politiek doodvon/nis. Personen en instellingen, wier macht zoo iets I verschrikkelijks heeft te voorschijn geroepen, moeten bij de politieke dooden worden ingedeeld, moeten van alle macht worden ontbloot.

Maar juist daarom, omdat de kwestie van de aanstichting van den wereldoorlog geen academische, maar een zeer practische kwestie is, die de verst strekkende consequenties voor de vorming van het staatsleven heeft, hebben de werkelijk schuldigen van den beginne af gepoogd, haar sporen uit te wisschen. En zij hebben daarbij bedrijvige helpers gevonden in aJ1len, die belang hebben bij de macht van do schuldige personen en instellingen, al hadden zij ook zelf met de aanstichting van den oorlog niets uitstaande. Lang heeft dit de ontdekking van de aanstichting zeer bemoeilijkt. Aan den anderen kant werd echter ook door het practisch belang der zaak de kritische blik in het andere kamp gescherpt, zoodat niet weinigen van den aanvang af op het juiste spoor kwamen. Zoo begon de nevel dan ook langzamerhand op te trekken, totdat de jongste Oostenrijksche en Duitsehe publicaties van documenten van de ministeries van buitenlandache zaken hem geheel verscheurden. Nu zyn wij in staat, duidelijk te zien.

Toch ligt daar nog een wolk voor ons geschoven, die zich voordoet als diepe Marxistische philosofie. Marx heeft geleeraard, dat de loop van de geschiedenis niet door afzonderlijke personen en instellingen wordt bepaald, maar in laatsten aanleg door de economische

Sluiten