Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

spoor -wil brengen door op de schuld vun het kapitalisme te wijzén.

Marx en Engels hebben zich er nimmer mee tevreden gesteld, van de verderfelijke uitwerking van het kapitalisme in het algemeen te spreken. Zij waren er evenzeer op uit, de uitwerking van bepaalde instellingen, partijen, en die van de leidende politici, zooals bijvoorbeeld Palmerston en Napoleon, na te sporen. Hetzelfde te doen met betrekking tot degenen, die den wereldoorlog hebben teweeggebracht, is niet slechte ons recht, maar onze plicht, en niet slechts op overwegingen van buitenlandscne, maar ook van binuenlandsche politiek, om de personen en instellingen, dieschuldig staan aan het afschuwelijk misdrijf, den te' rugkeer voor altijd onmogelijk te maken.

2. Duitscliland's isolatie.

Nu wordt in het midden gebracht, dat die laatste dagen voor het uitbreken van den oorlog niet alleen voor de kwestie van de schuld beslissend zijn. Men moet verder teruggaan, om te zien, hoe de tegensrellingen zich hebben gevormd, en dan zal men bij alle greote staten imperialisme, streven naar expansie, vinden, niet alleen bij Duitschland.

Zeer juist, maar dit streven naar expansie verklaart oog niet den wereldoorlog, waarvan de eigenaardigheid daarin bestaat, dat alle groote en verscheiden kleine mogendheden er aan deelnamen, en de hcele wereld zich tegen Duitschland verbond. Aan te wijzen, hoe het daartoe kwam, dat is het probleem, dat moet worden opgelost. Het woordje imperialisme brengt ons daarbij niet verder.

De opkomst van het imperialisme aan het eind! van de 19de en het begin van de 20ste eeuw wordt daardoor gekenmerkt, dat de onderscheiden groote staten met elkander in conflict geraakten. Frankrijk eerst met Italië en daarna met Engeland'; Amerika met Spanje en ook met Engeland; Engeland met de Boeren, met wie de heele wereld sympathiseerde; ten slotte Rusland met Japan, waarachter Engeland stond.

Het meest vrij van internationale conflicten, die van tijd tot tijd' tot oorlogen voerden, hield zich in dat tijdperk Duitschland.

Wel had het in 1871 de groote fout begaan, Elzasi Lotharingen tegen dten wil van zijn bewoners met geI weid van Frankrijk los te rukken en dit land daar-

Sluiten