Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Boeren (1899—1902). En de oorlog tusschen Busland en Japah werd reeds voorbereid. Wel was ook al een begin gemaakt met de nieuwe Duitsehe wereldpolitiek, doch haar gevaar was nog niet gebleken, in de latere uitgaven van mijn geschrift heb ik evenwel de hier aangehaalde passage geschrapt, want ïntusscncn waren de gevolgen van de Duitsehe pollek waarneembaar geworden en naarmate zn hun invloed lieten getden traden de vroegere internationale «^ebranden op den achtergrond en namen de centrale mogendheden hun plaats in. . »

Als men de imperialistische neigingen als immoreel beschouwt en van oordeel is, dat de beslissing over ÏHSkwestie van moreelenaard is, dart kan men. met recht zeggen dat de monnik en de rabbi, de ccnSale mogendheden en de Entente, beide stinken Maar de zaak staat anders als men de kwestie der verantwoordelijkheid voor den oorlog met opvat als een kwestie van moraliteit, maar van causaliteit en zich afvraagt, welke bepaalde politiek dezen beP^Wen oorlog heeft veroorzaakt. Dan zal men wellicht niet tot een moreele, doch stellig tot een politieke vcrooraeeling van bepaalde personen en instellingen komen, ^tusschen ook slechts van deze (personen *n instóU Ungen) en niet van het geheele vott, dat deer heni beheelscht werd en dat na hun verdwijning natuurlniv heel andere neigingen zal ontwikkelen. .

De Duitsehe professor heeft het Duitsehe volk in den tijd van zijn grootste militaire kracht gehaat en i£ de tiiden viL fijn nederlaag belachelijk gemaakt, £orttenh? het als een volk van ideale belden hoog boven de Engelschen stelde, die hij verachtelijk een volk van vuige kooplui noemde. Ma»r evenmin als H Duitsehe volk heldhaftiger is dan andere volken bestaat het uit twistzieker vechtersbazen dan znn tegenstanders in den wereldoorlog. "Tntusschen behoort men één ding toe te, geven. I)e tegenstanders van Duitschland mogen dezelfde imPS?£che neigingen, dezelfde voorlierfde> voor ^rloff en verovering aan den dag hebben gelegd en mitsdifn moreel niet de meerderen van Duitschland znn geweXS waren het niettemin intellectueel, ondanks den Duitschen professor.

Zij, en met name de Engelschen en Amenkanen, wisten zeer goed te rekenen. Zij voerden in het tijdperk van het imperialisme slechts daar een agressieve politiek waar die het eigen land niet-in gevaar bracht. Z$ waren te slimme zakenlui om een oorlog te ont-

Sluiten