Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ketenen onder omstandigheden, die hen konden ruineeren. Zij waren soliede kapitalisten en geen va-banque-spelers. En daarom is de bewering dat het financieele kapitaal noodzakelijk oorlogsbegeerten en oorlogsgevaren met zich brengt, onjuist. Dat doet het slechts onder zeer bepaalde voorwaarden.

Slechts het Duitsehe financieele kapitaal groeide aan op een wijze, die het ten nauwste met, het machtigste en van de overwinning moest overtuigde militarisme ter wereld verbond. De Angelsaksische staten kenden voor den wereldoorlog heelemaal geen militarisme. Frankrijk en Eusland waren er ruimschoots mee bedeeld, maar zij waren na de verpletterende nederlagen van 1870—'71 en 1904—'05 allerminst overtuigd van de overwinning.

Het verband met het sterkste en overmoedigste militairisme deed het Duitsehe financieele kapitaal allo nuchtere berekening vergeten. Slechts daardoor werd het mogelijk dat het niet de volgeling en het werktuig, maar de stuwkracht werd van een politiek, die Duitschland volslagen isoleerde en bovendien zijn buren steeds feller uittarte. Het verloor elk besef van het ekonomisch mogelijke en dreef zijn Don Quijote, het militairisme, in den strijd tegen de windmolens der Entente, in welken strijd niet alleen de vechtlustige ridder, maar ook zijn goedgeloovige schildknaap Sancho Panza het onderspit moest delven.

7. Bescheiden over den oorsprong van den oorlog.

De verdedigers van de Duitsehe oorlogspolitiek hebben steeds betoogd dat de schuldkwestie niet slechts naar de gebeurtenissen, die onmiddelijk aan den oorlog voorafgingen, mag worden beoordeeld. Een „wetenschappelijk" onderzoek moest verder teruggaan.

Wij hebben gezien dat zulks de Duitsehe zaak niet» beter maakt. Wel echter bewijzen deze pogingen, om het onderzoek van de laatste weken voor den oorlog af te leiden, dat zij die ze in het werk stellen inzien, dat do gebeurtenissen dezer laatste weken nog bezwarender zijn dan hun voorgangers.

De advocaten der oude Duitsehe regeering hebben echter nog een nieuw „wetenschappelijk" bezwaar ver» zonnen. Eerst heette het dat de ware wetenschappelijke onderzoeker de dingen slechts in hun grooten samenhang en niet afzonderlijk mocht beschouwen en

Sluiten