Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zelf althans uiterlijk terug te houden, zooals dat de aan Duitschland toebedeelde rol verlangde.

Den 26n Juli toen Wilhelm zich gereed maakte weder den Duitschen grond te betreden telegrafeerde Bethmann hem:

„Indien Busland zich tot het conflict met Oostenrijk zou gereedmaken, is Engeland van plan bemiddeling te verzoeken en hoopt daarbij op Fransche ondersteuning. Zoolang Busland geen vijandelijke daad begaat, geloof ikj dat onze op een lokaliseering gerichte houding ook een kalme houding moet blijven. Generaal von Moltke is vandaag Uit Karlsbad teruggekeerd en deelt deze opvatting."

Achter het woord „lokaliseering zet Wilhelm een uitroepteeken en brj de woorden „een kalme houding moet blij ven" merkt hij sarkastisch op:

„Kalmte is de eerste burgerplicht Slechts kalmte, altijd maar kalmte!! Een kalme mobilisatie is waarlijk ook wat nieuws."

Toen het werkelijk tot mobilisatie kwam, verging Wilhelm echter het sarkasme.

Met dit alles is zeer goed in overeenstemming een telegram, dat graaf Szögyeny den 25n Juli uit Berlijn naar Weenen zond. Het luidt:

„Hier wordt algemeen aangenomen, dat op een eventueel afwijzend antwoord van Servië terstond onze oorlogsverklaring, verbonden met krijgsoperaties, volgen zal. Men ziet hier in elke vertraging van het begin der krijgsverrichtingen groot gevaar voor inmenging van andere mogendheden. Men raadt ons allerdringendst terstond in te grijpen en de wereld voor een fait accompli te stellen."

Dit beteekent toch het krachtigste aandringen om er zoo spoedig mogelijk op los teslaan.

Do heeren prof. Hans Delbrück, Max Weber en Mendcksohn-Bartholdy evenals graaf Montgelas vatten in hun uiteenzettingen over den oorsprong van den oorlog (witboek van Juni 1919) het telegram veel gemoedelijker op. Zij zeggen :

„Het telegram van graaf Szögyeny van den 25n Juli 1914, dat voor het geval van een oorlogsverklaring op een spoedig begin van de krijgsverrichtingen aandringt, houdt zich binnen het kader van de reeds vermelde opvatting, dat een plaatselijke begrenzing van den strijd, evenals een snelle afwikkeling van dezen

Sluiten