Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

welke beide die lezing moest worden gekozen, die verband hield met het antwoord van Sasonof. Wat was inmiddels in St. Petersburg voorgevallen t Pourtalès had de aankondiging van den rijkskainselier, dat Duitschland zou moeten móbiliseeren, indien Busland tegen Duitschland en Oostenrijk niet demobïliseerde, te St. Petersburg meegedeeld. Hij 6einde daarover op 1 Aug. 's ochtends 1 uur uit SU Petersburg :.

„Heb de opdracht zoo juist te middernacht uitgevoerd. De heer Sasonof wees opnieuw op de technische onmogelijkheid om de oorlogsmaatregelen te staken en poogde opnieuw, er mij van te overtuigen, dat wij de beteekenis van de Bussische mobilisatie, die met de onze niet te vergelijken was, overschatten. Hij verzocht mij dringend, Ü. E. er op te wijzen, dat de, in het telegram van heden van Z. M. keizer Nikolaas aan Z. M. den Keizer en Koning op eerewoord aanvaarde verplichting van den Tsaar, ons over de plannen van Rusland zou moeten geruststellen. Ik wees er op, dat de Tsaar zich volstrekt niet onder alle omstandigheden had verplicht, van alle oorlogsactie af to zien, doch slechts voor zóó lang als er kans op bestond, het Eussisch-Oostenriiksche geschil over Servië bij te leggen. Ik legde den minister rechW streeks de vraag voor of hij mij kon waarborgen, dat Rusland, ook indien een vergelijk met Oostenrijk niet tot stand kwam, bereid was, den vrede te bewaren. De minister kon mij die vraag niet bevestigend beantwoorden. In dat geval — zoo antwooidde ik — kon men het ons niet kwalijk nemen, dat wij niet bereid waren aan Rusland een verderen voorsprong in de mobilisatie toe te staan."

Dat is alles. Ook bij dit gesprek ontbreekt zelfs de kleinste aanduiding voor het tegenover Frankrijk zoo ruw tot uiting gebrachte beginsel, dat de mobilisatie van Duitschland hetzelfde beteekende als een oorlogsverklaring. En thans nog het beslissende telegram van Pourtalès, dat zijn adres — het dept. van buitenl. zaken — niet meer bereikte, en dat was verzonden uit St. Petersburg op 1 Aug. 's avonds 8 ure.

„Ik heb na de ontcijfering om 7 uur Rnssischen tijd (6 uur Middel-Europ. K.) den heer Sasonof driemaal achtereen gevraagd, of hij mij de in telegram no. 153 verlangde verklaring, betreffende de staking der oorlogsmaatregelen tegen ons en Oostenrijk kon geven. Nadat die vraag driemaal met neen was beantwoord, heb ik de bevolen nota overhandigd."

Sluiten