Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

noemen. Doch evenzeer als alle soortgelijke maatregelen bij de Duitsche regeeringen en philanthropen regelmatig zwendel bleken, zoo is ook het plan, dat de huidige Kanselier der Schatkist van Engeland ten gunste der leegloopende klassen verzon, de reinste humbug, die de pachters slechts moet overhalen hun nu bestaande hooge pachten met des te meer plezier te betalen, daar men hun het lokaas van een schijnbare vermindering van hun lasten voorhoudt ; een bedrog, dat hij tegenover hen slechts kan doorvoeren, wanneer hij de stedelijke bevolking blijkbaar werkelijk benadeelt. Reeds lang had DlSRAËLl zijn budget op geheimzinnige wijze aangekondigd en de wereld niet minder dan een achtste wonder beloofd. Zijn budget zou den „belangenstrijd beëindigen", den „moorddadigen strijd der klassen" een einde bereiden, „allen tevreden stellen zonder iemand te benadeelen", de „meest verschillende belangen tot een harmonische eenheid doen versmelten", „voor de eerste maal een harmonie tusschen onze handels- en finantieele systemen scheppen, door nieuwe principes op te stellen", die uit den nevel der toekomst opduiken".

Men houde ons ook dit eenigszins lange citaat ten goede. Maar wordt het den lezer reeds niet meer en meer duidelijk, dat een goede halve eeuw geleden het woord en het begrip klasse, ja veel erger dat van stryd en worsteling tusschen de verschillende klassen in de maatschappij iets in de uitdrukkingswijze en discussies der

toenmalige heerschende klassen — alweer dat woord! in

Engeland, ja van Europa zoo gewoons en gangbaars was, dat niemand er bizonder acht op sloeg?

Men merke het immers op: niet Marx en Engels — van beiden zijn ook deze brieven over de Engelsche politiek dier dagen afkomstig — niet de mannen, die later als de theoretici en grondleggers van het begrip klassen en van den klassenstrijd in veler oogen zouden gelden, niet zij zijn hier aan 't woord. Marx en zijn alter ego doen niets anders dan citeeren wat op dat oogenblik in de woorden en geschriften der regeerders om zoo te zeggen bestorven lag.

Wij hebben ook niet zorgvuldig ernaar gestreefd om, als een zeldzame parel, het woord en het begrip uit een overvloed van andere zegswijzen op te visschen. Ach neen, want het zou weinig moeite kosten beide uit de geschriften van dien en den daaraan onmiddellijk voorafgaanden tijd, niet alleen Engelsche, maar ook

Sluiten