Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

CONTRA

wekten zich te vereenigen tot het voeren van den klassenstrijd. Die strijd moet de arbeiders opheffen uit den poel van ellende, waarin het kapitalisme hen heeft neergestooten. Alleen van den klassenstrijd is verbetering te wachten in hun toestand. Hij is de eenige factor van den maatschappelijken vooruitgang en deze is slechts mogelijk door de gewelddadige onverwerping van alle tot nu toe heerschende maatschappelijke orde. De heerschende klassen mogen voor deze omwenteling sidderen, de proletariërs hebben bij haar niets te verliezen dan hunne ketenen en daarentegen eene wereld te winnen 1

Het evangelie van den klassenstrijd vond gretig geloof. Het werd aanvaard in het programma van de Duitsche sociaal-democratie — de programma's van Eisenach en Gotha gaan wij met stilzwijgen voorbij —, dat in 1891 op het Erfurtercongres werd vastgesteld.

„Steeds grooter — zoo lezen wij daar — wordt het aantal der proletariërs, steeds uitgebreider het leger der overbodige arbeiders, steeds scherper de tegenstelling tusschen exploiteerenden en geëxploiteerden, steeds verbitterder de klassen-strijd tusschen „bourgeoisie" en proletariaat, die de moderne maatschappij in twee vijandelijke legers splitst en het gemeenschappelijk kenmerk van alle industriëele landen uitmaakt" !).

Als taak der sociaal-democratische partij wordt genoemd: dezen strijd der arbeidersklasse tot een bewusten en van één plan uitgaanden kamp te vervormen en hem zijn noodwendig doel aan te wijzen.

Ook in Nederland vond de nieuwe leer hare aanhangers en werden de voornaamste stellingen in een program geformuleerd. Veel zorg is daar echter niet aan besteed. Het is gemaakt in enkele verloren oogenblikken, zonder ernstige studie en voorbereiding; de ontwerpers van het stuk waren jong van jaren en in het Marxisme niet doorkneed: de verdediging op het congres van 1895 was opgedragen aan den heer van der Goes, die evenwel onverwachts verhinderd werd, waardoor de heer Troelstra, onvoorbereid, de taak op zich moest nemen.

Zoo kwam het program tot stand, waarin de volgende uiteenzetting van beginselen wordt gegeven:

') Mr. H. P. G. Quack. De socialisten. 2e druk, deel VI, bl. 314.

Sluiten