Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wier statuten evenwel niet de goedkeuring]) van het Ministerie Heemskerk konden erlangen, maar die in het in 1879 opgerichte weekblad „Recht voor Allen" (opgericht onder leiding van Domela NlEUWENHUlS en W. C. DE graaff) een invloedrijk propagandaorgaan bezat en een grote invloed op de steeds onrustiger wordende arbeidersbevolking had. Naarmate de S.' D. B. sterker werd en mede onder invloed van de vervolgingen der socialisten het optreden van de bond vinniger, kwam er in de bond zelf verzet tegen de steeds meer anarchisties-wordende leiding van de bond. In 1893 leidde dit tot een botsing: het Groninger Kongres van de S. D. B. bande alle parlementaire aktie uit de bond. En na vergeefse pogingen van de voorstanders van de politieke klassenstrijd om de S. D. B. tot andere gedachten te brengen, verlieten deze de bond en stichtten in 1894 te Zwolle de Sociaal-Demokratiese Arbeiders-Partij.

De S. D. A. P. begon met 63 personen, telde op haar eerste kongres te Deventer (1895) 26 afdelingen met 700 leden, op haar vijfde kongres te Leeuwarden (1899) 55 afdelingen met 2500 leden 2), en onmiddellik voor het uitbreken van de wereldoorlog 408 afdelingen met 26870 leden. Daarna daalde het ledental onder invloed van de oorlog tot 24018 op 31 Maart 1915 om van toen af weer te stijgen in steeds sneller tempo tot 30089 op 31 Maart 1918 (bij de aanvang der verkiezingsaktie in 1913 op 31 Maart telde de S.D. A.P. 17431 leden).

Op haar eerste kongres te Deventer in 1895 stelde de S. D. A. P. haar beginselprogram vast. Op haar kongres te Leiden in 1912 bracht zij daarin de nodig-geworden veranderingen (zie Bijlage II). — Haar eerste verkiezingsprogram stelde zij vast op haar kongres tè Arnhem in 1897. Het verkiezingsprogram voor de algemene verkiezingen van 1918 stelde zij vast op haar kongres te Arnhem in dit jaar.

De politieke lichamen, waarin de S. D. A. P. haar vertegenwoordigers heeft weten verkozen te zien, zijn: de Eerste Kamer (3 verteg.), de Tweede Kamer (15 verteg.), de Provinciale Staten (70 verteg., 1 lid van Ged. Staten) en de Gemeenteraden (400 verteg., 20 wethouders, 1 burgemeester).

') Sedert plaatste de S. D. B. aan het hoofd der van hem uitgaande stukken: „Soc. Dem. Bond, niet goedgekeurd bij Koninklik Besluit van 23 Maart 1884".

') In 1900 loste de Soc. Bond, zoals de Soc. Dem. Bond zich na 1893 noemde, zich in de S. D. A. P. op.

Sluiten