Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

der volkren op het staatsbestuur is, en welke nadelen en ellenden voortvloeien uit de onvoldoende vervulling der Overheidstaak.

Het sterkst is dat uitgekomen in de buitenlandse politiek en in de woning- en levensmiddelenvoorziemng.

Op de buitenlandse politiek, werkende met het stelsel der geheime diplomatie, hebben de volkren en de volksvertegenwoordigingen niet de minste invloed. De strijd tussen de oorlogvoerende partijen over de schuld van het uitbreken van de oorlog heeft, — al zijn lang niet alle stukken openbaargemaakt, — toch gelegenheid gegeven, een oordeel te vellen over de onverantwoordelikheid en de onhoudbaarheid van het stelsel der geheime diplomatie, — een stelsel dat de beslissing over de allervoornaamste levensvragen der volkren overlaat aan een klein aantal vertegenwoordigers der heersende klasse, — een stelsel dat in lijnrechte strijd is met de beginselen van medezeggenschap der volksvertegenwooidiging, gehuldigd in de binnenlandse staatkunde. Een ieder, die de openbaargemaakte geheime diplomatieke stukken, waardoor beslist werd over oorlog of vrede, gelezen heeft, heeft daardoor ongetwijfeld ook deze overtuiging gekregen: dat de behandeling dier zaken door de volkren zelf door middel hunner vertegenwoordigingen ernstiger zou zijn geweest, meer gelet zou hebben op de enorme levensbelangen der volkeren, en... nooit op een vredebreuk zou zijn uitgeloopen.

Maar met de afschaffing van het stelsel der geheime diplomatie en de behandeling der buitenlandse staatkunde onder onmiddellik toezicht der volksvertegenwoordigingen is men er nog niet. De leiders der buitenlandse staatkunde en de buitenlandse vertegenwoordigers moeten ophouden een afgesloten kaste te vormen, die met het wezenlike volksleven niet de geringste aanraking heeft en geleidelik, vaak reeds zeer spoedig, een vreemde is in eigen land en onder eigen volk. Evenals de ministers voortkomen uit de meest aktieve deelnemers aan het openbare leven en na hun ministerschap zich weer daarbij voegen, zo behoren ook de ministers van buitenlandse zaken en de buitenlandse vertegenwoordigers daaruit voort te komen en telkens weer daaronder terug te keren. Buitenlandse en binnenlandse staatkunde zijn twee onafscheidelik-verbonden onderdelen van één algemeen staatsbestuur geworden en kunnen slechts in voortdurende onderlinge wisselwerking en samenwerking (ook van personen) hun gemeenschappelike taak naar behoren vervullen.

Sluiten