Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Zou het trouwens niet dwaasheid zijn, den bloei van den staat te willen grondvesten op den rijkdom van enkele bevoorrechten, die altijd een kleine minderheid in het volk zullen vormen en voorbij te zien, dat een vaste grondslag slechts in de volle breedte des volks kan worden gevonden? Wie een werkplaats noodig heeft verhoogt de torens niet doch bouwt een ruime, hechte hal.

Wat men pleegt te noemen de sociale quaestie heeft onze volle aandacht, omdat haar oplossing is een integreerend deel van ons werkplan. Wij beschouwen die niet als een afzonderlijk aanhangsel, dat desnoods in den steek zou kunnen worden gelaten en tot andere tijden bewaard, maar als een onmisbare voorwaarde voor de economische verheffing van ons volk in zijn geheel. Juist wat er aan ongebruikte economische krachten leeft en woelt in de lagere klassen zal tot volle ontwikkeling gebracht moeten en kunnen worden, wil ons volk het peil zijner geestelijke en economische praestaties qualitatief en quantitatief kunnen opvoeren.

Reeds uit die eenheid van ons streven blijkt, dat wij ons niet stellen op het standpunt van den klassenstrijd. Niet dat wij het bestaan van dien strijd zouden ontkennen. Wie oogen en ooren heeft weet, dat de arbeiderstand een moeizamen kamp tot verheffing van zijn bestaansvoorwaarden voert en dat menige ondernemer of ondernemersgroep poogt, het tempo, waarin daarmede resultaten worden bereikt, te verlangzamen. Uitsluiting en werkstaking zijn de scherpste wapenen in dien oorlog, organisatie is onmisbaar om te overwinnen. Het laat zich zelfs aanzien, dat de verkeersschokken, welke de vrede ons zonder twijfel zal brengen, de incidenten in dien strijd zullen vermenigvuldigen.

Maar wat wij moeten ontkennen is, dat de oplossing van dien strijd, welke de sociaal-democraten van alle gading, met nog gloeiende of reeds uitgebrande overtuiging, aan de hand doen, tot eenige bevredigende uitkomst voor de arbeiders zou kunnen wezen. Achtten wij die oplossing ook maar mogelijk, wij zouden er niet voor terugdeinzen. De maatschappelijke tegenstellingen zijn nog zoo groot, het minimumbestaan van een groot deel des volks steekt zoo schrijnend af bij de levensomstandigheden der gegoeden, dat geen deugdelijk middel om daarin verbetering te brengen afgewezen zou mogen worden. De weg, door de leer van den klassenstrijd gewezen, is echter ondeugdelijk en de leer zelve kan hoogstens dienst doen als lokaas, waarmede de sociaaldemocratie haren aanhang wint.

Sluiten