Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Een ander gevaar is dit: dat de onzijdige zóó in beslag wordt genomen door de belangen, die de belligerenten tegenover hem doen gelden, dat hij gemakkelijk zijn eigen belangen en de beteekenis der gebeurtenissen vergeet te overwegen. Zooiets is in volkspsychologischen zin mogelijk, in het bijzonder, wanneer men over zijne aangelegenheden niet voldoende onderricht wordt. De leus tyranniseert. Men wordt er toe geprest de belangen van anderen boven zijn eigen gelijkwaardige belangen te stellen. Een onzijdige, die niet de buit wil worden van de opvattingen, die anderen voor hem ontworpen hebben, maar die zich een objectieve meening over de werkelijke feiten wil vormen en rechtvaardigheid voor zichzelven eischt, zooals hij die ook aan anderen wil doen deelachtig worden, is derhalve genoodzaakt zich te wapenen tegen psychologisch geweld. — Voorts was de eene partij de andere ver vooruit in de geschiktheid om anderen door practische belangengemeenschap aan zich te binden, alsook om de idealiteit der onzijdigen voor haar belangen in beslag te nemen. Omgekeerd heeft de andere partij er ijverig naar gestreefd, de rechtvaardigheid van haar zaak te bewijzen, hetgeen niet één van de honderd belang heeft ingeboezemd. De vraag: „Wat is de waarheid?" is niet zoo gemakkelijk op te lossen. Een waarheid, die ons ongelegen komt, kan altijd met behulp van voorwendsels, die ons eenmaal ingenomen standpunt verdedigen, als onwaarheid afgewezen worden.

6°. De practische waarde van een meening.

Er zijn geen noemenswaardige pogingen gedaan om een der noordelijke volken tot militaire inmenging over te halen. Men heeft weliswaar gezien, dat zekere partij de hulp van staten als Montenegro, Monaco en Portugal niet versmaad heeft, en dat zij een anderen kleinen staat, die niets anders vraagt dan onzijdig te mogen blijven, onder haar bescherming op de pijnbank gelegd heeft. Maar diezelfde partij zou haar belangen er nauwelijks door bevorderd zien, als gedeelten van een noordelijken staat door de andere partij met troepen bezet werden, zooals b.v. Servië, Montenegro en Roemenië. Op militaire hulp van het Noorden heeft men dus niet kunnen rekenen. Maar sympathie kan in ander opzicht groote waarde krijgen; zij kan er toe bijdragen concessies naar den éénen kant te vergemakkelijken en naar de andere zijde te belemmeren, zij kan de onzijdigheid welwillend of kwaadwillig doen zijn; zij kan een staat er toe brengen zich van den een meer nadeel te laten welgevallen dan van den ander, want de meening eischt een houding, toegeeflijk naar de eene zijde, maar niet naar de andere. Zij kan zóó werken, dat een inschikkelijkheid naar den eenen kant van grooter gewicht schijnt, een andere concessie naar de andere zijde van minder dan haar van nature toekomt. Zij kan den sluier van diplomatieke stilzwijgendheid uitspreiden over toestanden, die het rechtsbewustzijn en het nationaal gevoel in opstand zouden brengen, indien zij algemeen bekend waren, — en omgekeerd feiten ter algemeene kennis brengen, die onwil tegen de andere partij opwekken, omdat zij niet in het volle licht gezien worden. Zij kan over de eene partij formeel, over de andere reëel doen oordeelen.

Sluiten