Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

en dat, volgens de historische ondervinding, op een gegeven oogenblik ook doen zal.

4°. De vrijheidskamp, dien vroegere eeuwen tegen persoonlijke slavernij, tegen staatkundige alleenheersching, tegen de tyrannie van den godsdienst hebben gestreden, is nog niet tegen volkenrechtelijk despotisme gevoerd. Deze bevrijding der menschheid is het, die op ons wacht. Het gevoel van den enkeling, dat hij deel uitmaakt van de menschheid en gelijkwaardig is met alle andere leden daarvan, eischt nu zijn recht. Voor de noordelijke volken gaat het thans om de hoogste beschavingsideeën en om hun zijn, hun bestaan.

Daarom is het het eerste en hoogste belang van de buitenlandsche staatkunde der noordelijke staten, en dus hun taak, het vrijheidsbeginsel, dat de historische roeping der Germaansche volken is geweest, zóóver door te voeren, dat het, in plaats van slechts tusschen de individuen binnen de grenzen der enkele staten te gelden, geldigheid verkrijgt voor de staten onderling. Men kan het niet eens zijn over de middelen om hiertoe te geraken. Maar men kan er niet over twisten, dat dit het doel der buitenlandsche politiek van eiken noordelijken staat moet zijn en van alle zijner politiek verantwoordelijke burgers.

De vorm, waarin deze belangen verdedigd kunnen worden, bestaat niet in de opheffing der machtsbeginselen. Dat is een dwaling — en een gevaarlijke. Zij moest onmogelijk zijn na de geschiedenis der roofstaten. De vorm bestaat hiérin, dat alle belanghebbenden kunnen deelnemen aan de handhaving der macht, en daarmede wordt de overmacht van den enkele opgeheven. Het belang der noordelijke staten gebiedt hun derhalve, elk streven te steunen, dat er op gericht is de overmacht van den enkele te breken en de gemeenschappelijke en gelijkgerechtigde belangen der staten tot hun recht te laten komen. Dit geschiedt door het vaststellen van gemeenschappelijke beginselen en door organisatie van gemeenschappelijke instellingen voor wetgeving, rechts- en regeeringsmacht, waar het gemeenschappelijke belangen geldt. En vóór alles door het in het leven roepen van zulke organen voor hun eigen gemeenschappelijke aangelegenheden, „Vereenigde Staten van Noord-Europa," als een begin voor die van Europa.

Maar dit kan slechts bereikt worden op dezelfde wijze als iedere andere vooruitgang der wereld. Door streven, niet door lijdelijk afwachten. En tot dergelijk streven behoort vóór alles, positief, dat men begrijpt, dat vrijheid het heiligste goed van een mensch e'n van een volk is, en slavernij een vloek erger dan de dood, dat dit beginsel vormend werkt op karakter en meening, dat men zijn kracht verhoogt door strijdvaardigheid en zijn macht door bondgenootschap met gelijkgezinden. Negatief: dat men handelingen nalaat, die leiden tot een toestand van afhankelijkheid van de overmacht. Dit laatste heeft vooral Zweden gedurende den oorlog betracht.

b). De belangen der vreemde staten.

1°. Het is een van oudsher bekende regel, dat de goede gevoelens van een mensch hun grootste macht bezitten in het gezin, tusschen

Sluiten