Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

IV.

De positie der beide groepen van mogendheden ten opzichte van het Noorden.

1. Het gevaar uit het Oosten.

1°. Gedurende den wereldoorlog heeft een bepaalde groep van mogendheden op verschillende wijze beproefd de noordelijke staten aan zich te binden.

Het is wel begrijpelijk, dat men de verhouding wenschte te verbeteren. Tusschen de noordelijke staten en deze mogendheden bestaan namelijk zekere meeningsverschillen, waarvan de beteekenis het algemeen bewustzijn slechts verborgen blijft, doordat groote gedeelten der volken zich bevinden in den toestand van onnoozelheid ten opzichte van buitenlandsche politiek.

De scherpzinnige Russisch-Engelsche staatkunde is daarentegen hiervan zeer goed op de hoogte. De Entente heeft zich derhalve zeer veel moeite gegeven de aandacht af te leiden van alle verschillen, door ze te maken tot „misverstanden". Wanneer dit mogelijk was. Drie zwarte vlekken moesten worden uitgewasschen. Ten eerste moest bewezen worden, dat de oorlog, listig uitgebroed door de booze céntrale mogendheden, de niets kwaads vermoedende, onvoorbereide en slechts door haar onschuld beschermde Entente-mogendheden overviel. Dit gedeelte der taak nam Engeland op zich; dit is er het best in geoefend de openbare meening te bewerken. Verder moest aangetoond worden, dat er geen reden was de Slavische buitenlandsche politiek te vreezen, ofschoon het niet goed te verbergen was, dat Rusland — naast Engeland — de meest vermetele veroveringsmacht der wereld is. Door de vriendschap tusschen deze beide veroveraars was er in de buitenlandsche politiek een toestand ontstaan, die voor Scandinavië bedenkelijke verschijnselen toonde. — Voorts moest men de internpolitieke tegenstelling omsluieren, het feit, dat het Tsarenrijk volgens zekere despotische beginselen werd geregeerd, die Europa sedert lang heeft opgegeven, en die zelfs Azië niet langer erkent, met uitzondering dan van Indië. — Eindelijk moest er nut getrokken worden uit de bedekte pogingen tot omkooperij door de belangen der noordelijke staten aan zich te verbinden, b.v. de economische door gemeenschappelijke ondernemingen op te richten, als banken, handelszaken, door goederenmarkten voor elkaar te openen, door hun beider materieele. belangen te vereenigen. Cultuurwaarden, als wetenschap, kunst, techniek kon men nu eenmaal niet aanbieden. Al deze middelen zijn toegepast: men heeft getracht de onschuld der Entente aan den oorlog te bewijzen ; het gevaar voor den veroveringslust der veroveraarsmacht

Sluiten