Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

weten maar al te goed, dat de geestelijk grooten van Rusland, die wij het best kennen, de bitterste aanklagers van het stelsel der Russische politiek waren. En worden de verzekeringen bijzonder krachtig en ernstig, dan vestigen wij onwillekeurig onze aandacht op de vraag: Wat is er gaande? — Werd de professor als diplomatiek agent voor Russische politiek hierheen gezonden?

11°. Het gevaar is niet opgehouden, al is Rusland van het despotisme overgegaan tot een constitutioneele regeeringsorde. De Russische Doema heeft zich herhaalde malen uitgesproken voor imperialistische politiek. Dat Prof. Miljoekof openlijk eischte, dat men erkende, dat het „ontzaglijke rijk" het recht tot veroveren heeft, — het eischte met een naïef vertrouwen in de krachtdadigheid van het argument, dat verhinderde hem niet minister van buitenlandsche zaken te worden. Wij betreuren natuurlijk gaarne met den professor de ontzaglijke uitgebreidheid van Rusland. Maar een rijk, dat zoo gedrukt gaat onder zijn omvang, zou immers hierin verbetering kunnen brengen, als het zich oploste in zijn ongelijksoortige deelen, -die voornamelijk geografisch tot een eenheid verbonden zijn. Deze mogelijkheid ligt voor de hand voor een critische gedachte, die grootere beteekenis hecht aan de oneindigheid van den inhoud dan aan die van den omvang. Noch de Doema noch de Raad van arbeiders en soldaten hebben intusschen deze oplossing gekozen, tot dusver. Ja, het nieuwe bestuur is zelfs gevaarlijker voor de naburige staten dan het vorige. Een voorname oorzaak, dat dit werd omvergeworpen, lag juist hierin, dat die regeering vond, dat er genoeg bloed vergoten was, en geneigd was tot een vrede zonder veroveringen. Wegens deze opvatting werd Witte in Februari 1915, Rasputin in November 1916 vermoord, zooals Jaurès te Parijs den 31sten Juli 1914 en Delarey in Zuid-Afrika in Augustus 1914. De poging van de Engelsche regeering, gedaan door haar gezant Buchanan en haar buitengewonen gezant Lord Milner, om de oude Russische regeering te bewegen Engelsche ambtenaren voorname politieke betrekkingen te geven, mislukte in Februari—Maart. In nauw overleg met den Engelschen minister en met hulp op economisch gebied van zijn kant werd toen de revolutie op touw gezet. De Engelsche eerste minister deelde zelf den 19den Maart in het Lagerhuis mede, dat hij „de Doema had gelukgewenscht met de goed gelukte revolutie." En bij de nieuwe regeering heeft Engeland zijn menschen naar wensch onder dak gebracht.

Engeland's wil den oorlog voort te zetten bepaalt dus de houding van de Doema Tot nader orde. In hoeverre het gedeelte der republikeinsche partij, dat vrede wenscht, de bovenhand zal krijgen, is moeilijk te voorspellen. Veel uitzicht daarop bestaat er nauwelijks. Een revolutie schept geen nieuwe karakters. Een zoo omkoopbare maatschappij als de Russische heeft de corruptie niet vaarwel gezegd, omdat zij den knoet afschafte. Het schijnt, alsof stroomen goud uit Amerika aan de Russische fronten omgezet zullen worden in nieuwe stroomen van bloed. Een voorbeeld: Met de afzetting van den Tsaar is ook het gebed voor hem in de kerk afgeschaft. In plaats daarvan

Sluiten