Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Zoowel Engelsch als Fransch kapitaal heeft reeds de hand gelegd op eenige onzer grootste ondernemingen, zooals „Borregaard", „Union", Norsk Hydro" e. a. En gedurende den oorlog zijn nieuwe toestanden geschapen, die nieuwe gevaren opleveren of oude gevaren versterken. — Wij hebben voorbeelden van het volkenrechtelijk despotisme van Engeland aangehaald, nu zullen wij eenige voorbeelden van despotisme op economisch gebied geven. b. Het economisch despotisme.

„He, that rules the sea, rules the commerce of the world, and to him, that rules the commerce of the world, belong all the treasures of the world and, indeed, the world itaelf."

Times 1914, 19 Augustus.

1°. Als men vóór den oorlog Engeland bezocht of Engelschen ontmoette, kon men de meening hooren verkondigen, dat Engeland spoedig tot een oorlog met Duitschland zou worden genoodzaakt om aan den tqenemenden handel van dit land en zijn industrie paal en perk te stellen. Dit werd ook onbewimpeld in de Engelsche pers gezegd. Daarbij werden gaarne de drukkende belastingen genoemd. De beide redenen werden natuurlijk één. De belastingen waren voornamelijk veroorzaakt door de militaire lasten. En het naar voorgeven militaristisch zoo onvoorbereide Engeland hief voor militaire doeleinden b.v. in 1913 ongeveer 30 kronen per hoofd, het als militaristisch uitgekreten Duitschland minder dan 20 kronen. Ook het doel, waartóe deze oorlogsuitgaven bestemd waren, was in beide landen verschillend. De oorzaak voor Duitschland's militaire uitgaven is treffend aangegeven door den tegenwoordigen Engelschen eersten minister, Lloyd Qeorge, in een artikel van nieuwjaar 1914, dus eenige maanden voor het uitbreken van den oorlog:

„Het Duitsche leger is een levensnoodzakelijkheid, niet slechts voor het bestaan van hetDuitsche rijk, maar ook voor het bestaan en de onafhankelijkheid van het Duitsche volk, daar Duitschland aan ieder en kant een staat heeft, die een b ij na even sterk leger onderhoudt. — Duitschland is zóó vaak bezet, door zijn vijanden platgeloopen en verwoest, dat het zich niet weder aan dergelijke gevaren mag blootstellen. Wij mogen ook niet vergeten, dat wij voor ons een zeemacht eischen, die 60% grooter is dan die van Duitschland,terwijlDuitschland in militair opzicht ze lfs ni et tegen over Fran krij k zulk een meerderheid bezit en bovendien nog rekening moet houden met Rusland. Maar Duitschland maakt geen aanspraak op een „twee-mogendhed enstanda^rd.""

2°. De Engelsche eisch tot dien „twee-mogendhedenstandaard" had geen redelijken grond, integendeel. In zijn „splendid isolation" heeft Engeland bijna 900 jaren lang niet bloot gestaan aan een aanval. Het had langzamerhand de macht van Spanje, Holland en Frankrijk gebroken. En nu bood zijn eenige mededinger, Duitschland, het op de

Sluiten