Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

delde en uitgebuite Ieren of Indiërs te bevrijden. Ook zijn Engeland en Rusland tegen Frankrijk geen oorlog begonnen om de onderdrukte Algerijnen, Tunezers of Marokkanen te bevrijden. Wel echter om geld te verdienen: Men denke slechts aan het bekende artikel in de „Saturday Review", reeds van 1897, over de verhouding tusschen Duitschland en Engeland. „Jaren lang hebben natiën om een stad of een erfopvolgingsrecht gestreden,- moeten zij dan niet meer reden hebben tot oorlogvoeren om een handel van milliarden?" Of „Watchman's artikel in de „National Review" van September—October 1913*) „Wereldpolitiek": „Duitsche handel en Duitsche nijverheid worden van jaar tot jaar meer afhankelijk van het verkeer ter zee. Door onze meerderheid ter zee en met onze strategische positie van thans zijn wij in geval van oorlog in staat dezen overzeeschen handel te vernietigen, niet het minst als Nederland en België mede gaan met ons blokkadestelsel." Het plan van een oorlog tegen Duitschland om zijn afzet te winnen, schijnt reeds lang bestaan te hebben.

6°. De economische belangen zijn een van de voornaamste redenen voor den geheelen Engelschen oorlog. Door het hoofd der Engelsche regeering is het in het Parlement den 11 Maart 1915 uitgesproken, dat dit van den eersten dag van den oorlog het hoofddoel van Engeland is geweest. En in een Nieuwjaarsrede, 1916/17, verklaarde Buchanan, de Engelsche minister van St. Petersburg, dat de Engeisch-Russische economische belangen dezelfde waren. Het is Engeland's hoofddoel geweest de Duitsche markten te veroveren en in de eerste plaats natuurlijk die bij de bondgenooten. Om dit te bewerkstelligen, zijn gedurende den oorlog verschillende Engeisch-Russische bankondernemingen en andere zaken opgericht, in het bijzonder mijnondernemingen en fabrieken. De Russische goudvelden in Siberië, in den Oeral en in Finland hebben op Engelsch kapitaal magnetisch gewerkt. Maar daarbij komt, dat Engeland gedurende den oorlog aan Rusland reusachtige sommen heeft moeten leenen. En daardoor heeft het zich — volgens aloude beginselen — verzekerd van concessiën en van controle: Russische ambtenaren moeten immers in geldzaken op de vingers gekeken worden. En het resultaat daarvan is, dat er onder den oorlog een economische gemeenschap tusschen Engeland en Rusland tot stand is gekomen, die naar menschelijke berekening deze twee landen gedurende langen tijd te zamen zal houden, als niet een nieuwe revolutie in Rusland onberekenbare factoren in het leven roept. En zelfs de beteekenis daarvan is aanmerkelijk verzwakt na den inzet van Engelsch kapitaal en van Engelsche politiek, die volgens beproefde methode gevoerd wordt. Maar daardoor is de toestand zoo geworden, dat de economische belangen van Engeland een zoo vrij mogelijke verbinding tusschen Engeland en zijn Russische markt eischen.

1) Aangehaald door Knud Barfod: „Danmark under Verdenskrigen", blz. 13. De schrijver vertelt, dat, „Watchman" de schuilnaam zou zijn van Lord Lansdowne, den Engelschen minister van buitenlandsche zaken vóór Grey.

Sluiten