Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

slechts één doel: een Duitsche bezetting te verhinderen. En daarmede liet Zweden zich niet tevreden stellen. Maar het heeft tot dusver zijn recht niet afgedwongen.

5°. Een oorzaak hiervan is zeker de houding der sociaal-democratische partij: Men ziet hier de eigenaardigheid, dat haar leider Branting voor zijn levensbeschouwing, zijn politieke gevoelens, zijn rechtsbewustzijn geen aansluiting kon vinden bij de sociaal-democratie in het land van haar oorsprong, het vaderland van Karl Marx en Lasalle, bi} de krachtigste sociaal-democratie der wereld, de Duitsche, zelfs niet bij den leider der Fransche sociaal-democratie, Jaurès, of bij leidende mannen in de Engelsche sociaal-democratie, zooals Ramsay Macdonald of John Burns, maar wel bij het Russische staatsdespotisme en bij het Engelsche economisch en volkenrechtelijk despotisme. Ja, toen de Bond der zeventien door Rusland onderdrukte natiën zich den 9den Mei 1916 met een hartverscheurende bede tot den president der Vereenigde Staten wendde om zijn steun tegen den Russischen onderdrukkihgsoorlog, antwoordde de leider der Zweedsche sociaal-democratie, dat zulk een telegram zooveel kostte, dat het onmogelijk door de arme onderdrukten zelf kon worden betaald, en dat er daarom zeker Duitsche steun achter zat. De vraag daargelaten, of dit het geval was of niet, waarvoor geen bewijs aanwezig is: met zulk een beschouwing maakt de leider der sociaal-democratie zich af van den roep om hulp van 17 gepijnigde volken, van meer dan 50 millioen! Ja, nog meer: Terwijl hij de Russisch-Amerikaansche Transito-Maatschappij ondersteunt, waarvan zijn zoon directeur is, en wier werkzaamheden bestaan in het verleenen van diensten bij den invoer van krijgsmateriaal aan den Russischen staat, eischt hij („Sozialdemokraten" van 20 October 1916), dat alle uitvoer uit Zweden naar Duitschland zal worden verboden. Hij ondersteunt dus de uithongeringspoging van de Entente als een oorlogspolitiek, die vereenigbaar is met zijn sociaal-democratisch geweten.

De leider der Zweedsche sociaal-democratie heeft niet altijd dit standpunt ingenomen. Hij was vóór weinige jaren een verbitterd tegenstander van het Russische despotisme. Nog den 7den Februari 1908, toen Rusland wenschte, dat Zweden de versterking der Alandseilanden zou toelaten, schrijft hij een artikel, dat Zweden zich eenstemmig daartegen moet verzetten. Wat de oorzaak van zijn „bekeering" is, is niet gemakkelijk te zeggen. In de „Frankfurter Zeitung" van 17 Mei 1916 behandelt Dr. W. Heine het raadsel.

Zooals deze politicus thans optreedt, is het niet mogelijk te zien, op welk punt hij zich onderscheidt van den eersten den besten opportunistischen „bourgeois". Zijn politiek vraagt van hem geen grootere offers dan van het meest reactionnaire lid der Eerste Kamer, brengt hem echter aan den anderen kant al het goede, dat een politicus pleegt te wenschen: een vaste positie, macht, eer en achting. Het is altijd een gevaar voor een mensch al te rijke persoonlijke voordeden van zijn idealen te oogsten. Het leidt zoo licht tot een „Umwertung", waardoor doel en middelen van plaats verwisselen. En men slaat zoolang munt uit de valuta van gangbare idealen voor anderen,

Sluiten