Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

langstellende Deensche burgers heeft zich met oprechten angst afgevraagd, of de pijnlijke toestand van Duitschland er niet toe kon leiden, dat het in Denemarken een tweede België zag.

Het schijnt bijna onbegrijpelijk, dat deze angst, die misschien in de talrijkste politieke kringen in Denemarken heerschte, niet ten gevolge heeft gehad, wat men verwachten zou: een sterker streven om van de vier noordelijke volken één macht te maken. Zeer zeker zijn er pogingen in die richting gedaan, o.a. door Dr. med. C. F. Heerfordt. Zijn onbaatzuchtig en verstandig streven heeft ook veel sympathie gevonden, — maar weinig steun.

Enkele stemmen verhieven zich en riepen, dat de toestanden een sterken wil en een groot verstand eischten, die het Noorden konden bijeenbrengen en vereenigen. Maar die man heeft zich niet opgedaan. Het schijnt, alsof de Deensche over-litteraire beschaving de kracht tot de daad heeft verlamd. De tijd was daar. En de menschen begrepen het. Maar niemand deugde er voor de profeet te worden.

3. Nederland.

1°. De vierde onafhankelijke kleine staat in noordelijk Europa heeft 6.400.000 inwoners, — is dus, wat bevolking betreft, grooter dan de overige noordelijke staten. Leger en'vloot zijn gedurende den oorlog belangrijk versterkt; het leger wordt thans op 600.000 man geschat. Nederland heeft koloniën in Oost- en West-Indië, met 38 milHoen zielen op een gebied, dat vele malen grooter is dan het moederland. Wat ras, godsdienst, taal, geschiedenis, bedrijfsleven, geografische ligging, betreft, — kortom op alle belangrijke punten van de buitenlandsche politiek heeft het sterke aanknoopingspunten met de overige noordelijke landen. Het onderscheidt zich echter van Noorwegen en Zweden door zijn koloniën, en van Denemarken door de groote waarde van die koloniën.

Maar het verkeert in een dubbel gevaar: door zijn koloniën is het genoodzaakt op goeden voet met Engeland te blijven, welks imperialistische politiek er toe zou leiden, dat er dadelijk beslag op de koloniën werd gelegd, als het tusschen Nederland en Engeland tot vijandelijkheden kwam. Engeland heeft het al van een van zijn beste koloniën beroofd in 1806, de Kaapkolonie; en de vrije staten met Hollandsche bevolking, de Transvaalsche Republiek en de Oranje-Vrijstaat, werden, gelijk bekend is, door Engeland genomen na een bloedigen veroveringsoorlog in 1889—1902. Nederland kan dus niet in oorlog komen met Engeland, als het zijn koloniën bewaren wil. Aan den anderen kant is Duitschland de dichtstbijliggende groote mogendheid, en het is dus verplicht zijn politiek naar de tegenstelling of de overeenstemming te richten, die er tusschen de twee landen bestaat op het hoogste gebied: de cultuur. Hier is een lichtpunt. Ook de Nederlanders behooren tot de hoogststaande cultuurvolken der aarde. Maar de aansluiting bij Duitschland is ook niet vrij van gevaren. Om zijn koloniën te beschermen, kón Nederland zich genoodzaakt zien zich geheel bij Duitschland aan te sluiten. En daardoor kon zijn volksindividualiteit schade lijden. Een verbond 'kan

7

Sluiten