Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vonden, en het heeft dezelfde aanleiding als deze staten om het tot zijn plicht te rekenen zijn politiek te voeren met dit doel voor oogen: de bevrijding der menschheid van het despotisme.

Het heeft op dit punt een eervolle traditie: van Hugo de Groot af tot aan de Haagsche conventies en het Vredespaleis in den Haag.

4. Noorwegen.

1°. Het schijnt onbegrijpelijk, dat groote gedeelten van het Noorsche volk een zoo Ententegezind standpunt hebben ingenomen. Wij staan onze Duitsche stamverwanten nader dan een van de Entente-mogendheden in alle voorname punten van het geestelijk leven: in godsdienst, taal, rechtsorde, wetenschap, kunst, staatkundige geschiedenis, bedrijfsbelangen, — in alle cultuur. Buitendien is er tusschen Noorwegen en Duitschland van oudsher een levendig verkeer geweest. Geen andere buitenlandsche stad heeft voor ons land van Kristiansand tot Vardö zulk een rol gespeeld als Hamburg; geen andere stad buiten Duitschland en de „Duitsche Oostzee-provinciën" heeft een zoo oudduitsch karakter gehad als de Noorsche stad Bergen. — Onze handelsomzet met Duitschland was de grootste, dien wij in normale tijden met eenig land gehad hebben; in 1912 bedroeg hij 243 millioen, iets meer dan de omzet met Engeland. Met ons dichtstbijliggend naburig land bedroeg hij 91 millioen, met Denemarken ongeveer 35. — Onze mannen van wetenschap, juristen, artsen, filologen, theologen, mathematici, ingenieurs, kunstenaars, zijn in Duitschland stamgasten geweest en hebben daar hun opleiding of gekregen of voltooid. Ónze zakenmenschen ten deele evenzoo. Van Duitsche beschaving, wijsbegeerte en dichtkunst hebben wij, evenals de overige wereld, veel voordeel getrokken. En evenals het godsdienstig leven van ons volk doordrongen is van den geest van Luther, zoo is ons gansche cultuurleven bezield door Goethe, Schiller, Schopenhauer, Hegel, Wundt, Nietzsche, Wagner, Beethoven, Schubert en talrijke andere Duitsche genieën. Omgekeerd heeft geen ander volk zooveel gevoel voor Noorsche geestesproducten; een reeks van onze groote geleerden vanaf Abelen Lie tot aan Brede Christensen en Steen Konow hebben in Duitschland waardeering gevonden, vaak zelfs vroeger dan in hun vaderland. Voor onze dichters was Duitschland niet de smalle weg, maar de open deur naar Europa; onze componisten vonden daar een weerklank als nergens anders. In politiek opzicht is Duitschland van onschatbare waarde voor ons land geweest. Geheel afgezien ervan, dat onze sociale wetgeving evenals die der overige wereld, om zoo te zeggen aan Duitschland ontleend is, werd onze politieke zelfstandigheid door Duitsche geleerden ontdekt en door keizer Wilhelm erkend, toen hij als de eerste souverein in Europa officieel den Uniekoning reeds in 1890 als Koning van Noorwegen in de Noorsche hoofdstad een bezoek bracht. De beleefdheid, die hij aan het land bewees, bracht een natuurlijke ontstemming in Zweden teweeg; men gevoelde die als een demonstratie tegen Zweden; maar zij had ten gevolge, dat ook de overige wereld de aanspraak van Noorwegen op een meer zelfstandige positie opmerkte en werkte er

Sluiten