Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

welgevallen. En thans? Als wij den oorlog hadden tegengewerkt en' gestreden hadden voor de beginselen van recht en van vrede, waarover het Storting een stroom van woorden heeft doen vloeien in adressen van de jaren 1891 en 1897, door middel van zijn Nobelinstituut en op interparlementaire bijeenkomsten, dan hadden wij in elk geval geen grooter verachting van de zijde der oorlogvoerenden kunnen ondervinden dan door het omgekeerde stelsel: den oorlog te steunen door winst afwerpende toevoeren.

Waarom zijn de noordelijke staten niet met een politieke overtuiging opgetreden, maar hebben zij zich laten meevoeren door de omstandigheden, alsof ons de oorlog verder niets aanging, en wij alleen zorgen moesten er door te komen met de grootst mogelijke economische winst, zij het ook met weinig politieke eer?

Hiervoor zijn twee voorname oorzaken. De eene ligt in het verschil in opvatting van de buitenlandsche politiek der drie landen. De tweede ligt in een zeer slappe levensopvatting. De eerste zullen wij hier nader beschouwen. Van de andere hebben wij boven gesproken.

2°. Men hoort — vooral in Denemarken — vaak tegen een gemeenschappelijke buitenlandsche politiek de tegenwerping, dat de belangen der drie landen te veel verschillen. Terwijl Noorwegen en Zweden gevaar uit het oosten zagen, zou Rusland juist de grootste bescherming voor Denemarken zijn. Want voor Denemarken zou het gevaar uit het zuiden komen. En niets kon voor Rusland een grooter ongeluk zijn dan dat Denemarken Duitsch werd. Dan zou de Oostzee een gesloten Duitsche zee„zijn; Rusland zou zijn handel of zijn oorlogsschepen niet door den Öresund kunnen brengen, het zou ter zee commercieel aan Duitschland prijs zijn gegeven. Rusland heeft er dus het grootste belang bij, dat Denemarken een vrij land blijft en niet een Duitsche provincie wordt. En Rusland wordt dus de beste vriend van Denemarken en zijn beschermer tegenover Duitschland. Dit echter noodzaakt aan den anderen kant Denemarken zich te onthouden van coalities, die het tegenover Rusland zouden stellen. Zoo ongeveer is een zeer verspreide opvatting in Denemarken.

Zij lijdt intusschen aan zoo belangrijke fouten, dat het, na de ondervindingen van den oorlog, niet noodig schijnt ze nader aan te toonen. Zekerheidshalve zullen er eenige besproken worden.

In de eerste plaats de hoofdreden voor de Russisch-Deensche^ vriendschap : Rusland's belang bij de vrije doorvaart door den Oresund. Het is gedurende den oorlog gebleken, dat dit belang gelijk nul is. De aanzienlijke vloot, waarover Duitschland in de Oostzee beschikt, stelt het in staat met de Russische koopvaardij- en oorlogsschepen af te rekenen, lang voordat zij aan den Öresund komen. Daarom is„ sedert de eerste oorlogsdagen zoo goed als geen Russisch schip den Oresund gepasseerd. (Vgl. hiervoor A C Drolsum: For Norges Sak, bladz.3—5).

Voorts heeft Denemarken, zelfs zonder Duitsche provincie te zijn. het noodig gevonden zijn doorgangen te sluiten. Het was gemakkelijk vooruit te zien, dat Denemarken, als er oorlogsverkeer langs zijn kusten plaats had, oorlogsterrein zou worden, niet alleen ter zee, maar ook

Sluiten