Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

in het voorjaar begonnen. Maar nog den 29sten Juli verklaarde de minister van buitenlandsche zaken, dat er minstens een week moest verloopen, voordat de mobilisatie geëindigd was, en vroeg-aan Engeland om samen te werken in dien tusschentijd (Bluebook No. 78.) — Duitschland en OostenrijkHongarije waren volkomen bereid met allen te onderhandelen, maar slechts onder één voorwaarde: dat in dien tusschentijd niet gemobiliseerd werd, waardoor zij plotseling tegenover een geweldige overmacht zouden staan. Dit standpunt kenden allen. Den 25sten Juli verklaart de Engelsche minister tegenover Rusland: als Rusland mobiliseert, zal Duitschland het er niet bij laten alleen te mobiliseeren of Rusland tijd te geven zijn mobilisatie te voleindigen, maar in dat geval zal Duitschland dadelijk den oorlog verklaren (Blauwboek No. 17). Zooals bekend is, is het volgens het volkenrecht een reden tot oorlog, wanneer een land tegen een ander mobiliseert. In den tusschen tijd werd overal in de landen der Entente gemobiliseerd. Den 22sten Juli mobiliseerde Engeland zijn geheele vloot; de marinereserves werden naar Spithead opgeroepen.

Den 25sten Juli te 3 uur (3 uur vóór den aflooptermijn van het ultimatum van Oostenrijk-Hongarije) mobiliseerde Servië. Op denzelfden dag mobiliseerde Rusland tegen Oostenrijk-Hongarije (Witboek 22,VI).

Den 26sten Juli had Frankrijk 300.000 man aan de grenzen van Zwitserland samengetrokken, wat Zwitserland aanleiding gaf om te mobiliseeren.

Den 26sten Juli volgde de mobilisatie van Oostenrijk-Hongarije tegen Servië, nadat de Servische mobilisatie bekend was geworden.

Den 29sten Juli om 2 uur 'smiddags werd de algemeene mobilisatie in Rusland afgekondigd.

Den 31sten Juli antwoordde Duitschland door den oorlogstoestand af te kondigen en stelde aan Rusland den eisch zijn mobilisatie in te trekken, daar het anders tot oorlog zou komen. Dit ultimatum liep af den lsten Augustus om 12 uur des middags. Om 5 uur stonden de Russische troepen in Oost-Pruisen. - Tegelijkertijd werd een vraag gericht tot Frankrijk, of het bij een conflict tusschen Duitschland en Rusland onzijdig zou blijven. Na een reeks vergeefsche vragen antwoordde Frankrijk, dat het „zou handelen op een wijze, die zijn belangen het best zou dienen." ' '

4°. Het staat derhalve duidelijk en onbetwistbaar vast, dat de Russische mobilisatie de aanleiding tot den oorlog, was. Het is daarentegen minder bekend en duidelijk, wat de aanleiding voor deze mobilisatie was. Omdat het Russische doel, om met de mobilisatie den oorlog te doen uitbreken, afhankelijk was van de aansluiting van Engeland en Frankrijk. Maar deze aansluiting was niet te verkrijgen voor een oorlog, die duidelijk een aanvalsoorlog van de zijde van Rusland zou zijn. De houding van de béide landen was officieel afhankelijk van de openbare meening en van de volksvertegenwoordiging.

En de volken van die beide landen zouden misschien slechts dan naar de wapens grijpen, als zij meenden, dat er een aanval op hen of tenminste

Sluiten