Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

op Rusland gedaan werd. Het was dus noodig den diplomatieken strijd zóó te voeren, dat men tegenover de openbare meening kon optreden als de vredelievende bemiddelaar, en dat de verantwoordelijkheid voor het uitbreken van den oorlog ten laste kwam van de centrale mogendheden. Zij moesten dus niet alleen hun eigen agressieve plannen verbergen, maar Rusland moest staan als de vredelievende tegenover de centrale mogendheden, opdat de openbare meening in de landen van het westen zich niet tegen den oorlog zou richten. Om die reden sprak de Tsaar over een eventueele Haagsche conferentie. (Duitsch Witboek 22, IV).

Deze pogingen om den vrede te bewaren mochten echter niet leiden tot een vreedzame oplossing. Om deze mogelijkheid uit te schakelen, werd de Russische mobilisatie voortgezet.

Dit wist men zoowel in Engeland als in Frankrijk. En hier heeft nu de Engelsche diplomatie een meesterstuk geleverd in het leiden van de openbare meening: zij bepleitte met grooten ijver het behoud van den vrede, den vrede, die bedreigd werd door de centrale mogendheden. Met ongeloofelijke kunst heeft zij de geheele discussie en de geheele vraag over oorlog of vrede van Rusland weten af te leiden naar de centrale mogendheden. Na den 25sten Juli, toen Bdchanan trachtte' klaarheid te krijgen over de houding van Rusland en over de vraag, hoe ver Rusland het zou laten komen, heeft Engeland door zijn vertegenwoordigers niets gedaan om Rusland vredelievender te stemmen en om handelingen van de zijde van Rusland te voorkomen, waarvan het zeer goed wist, dat zij den oorlog zouden doen uitbreken. Te Berlijn en Weenen pleitte het krachtig voor den vrede, maar te Petersburg bleef het of stom of gaf slechts zeer conventioneele frazen ten beste. Op alle verzoeken van Duitschland te St. Petersburg in verzoenenden zin werkzaam te zijn, antwoordt Grey, dat Weenen ingetoomd moet worden (Blauwboek No. 46 en andere). Deze methode- mist haar uitwerking niet op de .openbare meening. De gedachten en de aandacht van alle volken worden kunstmatig gericht op hetgeen de centrale mogendheden doen of niet doen, en afgeleid van hetgeen Rusland doet. Het zwaartepunt voor de verantwoordelijkheid van den oorlog glijdt formeel over naar de zijde, waarheen de voorstellen en de uitnoodigingen tot behoud van den vrede'worden gericht i).

5°. Maar nu wilde het ongeluk, dat het streven van Duitschland om dén vrede te bewaren door Oostenrijk-Hongarije te kalmeeren, bijna goed gevolg had. Duitschland zond een nota aan Oostenrijk-Hongarije, waarin het heet: „het zou een ernstige fout zijn, als

1) Een dergelijk voorbeeld zou zijn: Rusland mobiliseert aan de noordelijkste grens van Noorwegen. Wij verlangen, dat de troepen zullen worden teruggenomen, anders moeten wij mobiliseeren, wat het gevaar voor een oorlog zou vergrooten. En Engeland verklaart aan Zweden en Noorwegen, dat zij er toch vooral voor zorgen moeten, dat de vrede behouden blijft. Zou het namelijk tot oorlog komen, dan zou Engeland zich ook genoodzaakt zien ten oorlog te gaan tegen ons. Uit vriendschap voor Rusland. Zonder te vragen, wie het recht aan zijn zijde heeft.

Sluiten