Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

en had het Grey aangeboden België onaangeroerd te laten, niets van Frankrijk te nemen, ook niets van de Fransche koloniën, en op dit alles een afwijzend antwoord gekregen. Ten slotte .is Qrey door den gezant „geprest" zelf z ij n voorwaarden mede te deelen, waarop Engeland zich buiten den aanval zou houden. Grey heeft alle vredesvoorstellen afgeslagen. Maar dit was, zoo als van zelf spreekt, niet geschikt om de openbare meening te versterken voor een oorlog tegen Duitschland, of om als bewijs te dienen voor een Duitschen aanval. Toen Grey dus de bewijzen zou geven van zijn pogingen tot het behoud van den vrede en van Duitschland's streven naar oorlog, vergat hij zijn verzekeringen te vermelden van den 308ten Juli aan Frankrijk en Rusland, dat Engeland hen in den oorlog zou steunen, en ook vergat hij melding te maken van Duitschland's verzoek aan hem om mede te deelen, welke de voorwaarden waren, waarop Engeland , den vrede wilde bewaren. Dit verzwijgen gafaanleiding.dat Keir Hardie den 27sten Augustus Grey op zeer scherpe wijze aanviel, en dat professor Conybeare van Oxford alle antwoorden van Grey op de vragen van Keir Hardie „bewuste leugens" noemde („The Vital Issue" van 17 April 1915). En den 29sten September schrijft Ramsay Macdonald in de Times, dat Grey en Asquith het parlement niet de waarheid hebben gezegd, en dat de stemming anders zou zijn uitgevallen, als Grey de waarheid had gezegd („Times" van 16, 17, 28, 29, 30 September 1914). Zoo zagen de vredeswenschen van Engeland er uit! i) 8° De wereldpolitieke beteekenis van het uitbreken van den oorlog voor andere staten, die klaarheid wenschen te hebben over de vraag: welke mogendheden een wereldrechtsorde willen, en welke alleen de politiek van geweld volgen, is deze: Engeland heeft stelling genomen ten opzichte van de misdaad van Serajewo en een wereldoorlog, zonder dat het, naar het schijnt, aan de vraag van recht ook maar gedacht heeft. In het Engelsche Blauwboek No 12 komt hierover-een zeer welsprekend document voor. Grey draagt zijn vertegenwoordiger te Belgrado op, aan de Servische regeering mede te deelen, dat zij Oostenrijk-Hongarije volledige voldoening moet geven, als Sèrvische ambtenaren deel hebben gehad aan de misdaad van Serajewo, en haar leedwezen daarover moet uitspreken. Maar „de minister wenscht niets te zeggen zonder te weten, wat de Fransche en de Russische regeering te Belgrado doen, en de gezant moet daarom eerst met de twee bedoelde'collega's confereeren over hetgeen hij aan de Servische regeering van plan is te zeggen." Het rechtsséandpunt van Engeland ten opzichte van de Servische misdaad was dus afhankelijk van de politieke houding der beide andere Entente-mogendheden! 'iV^t

1) In „Samtiden," afl. 4, 1917, heeft Johan Castberg in een artikel over „Verdenskrigen og de smaa stater" (de wereldoorlog en de kleine staten) ook het uitbreken van den oorlog besproken en daarbij eenige bewijzen gegeven, hoe men met holle frazen en schoonklinkende woorden kan leven zonder zijn politieke loopbaan te verspelen. Hier ter plaatse kan dit artikel echter niet nader worden besproken.

Sluiten