Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

den nood vergrooten, maar het lijden verzachten. Hij moest het onderscheid tusschen: aan anderen het leven benemen en het leven van anderen beschermen, hoog houden. De oorlog moest uitgevochten worden alleen tusschen de krijgsmachten. De vreedzame bevolking moest niet aangevallen worden. Daarom moest het ook aan de vreedzame bevolking, volkenrechtelijk, veroorloofd zijn haar vreedzamen handel door de onzijdigen voort te zetten. Reeds is gezegd, hoe wij, wat dit betreft, onzen plicht hebben vervuld.

4°. Uit Duitschland zouden wij kolen hebben kunnen krijgen. Daar liepen wij geen gevaar in afhankelijkheid te komen, zooals bij Engeland, en wij hadden nog troeven in de hand voor een politiek van compensatie. Wij hadden het visscherijverdrag met Engeland den 5den Februari 1917 kunnen laten afloopen of gebruik kunnen maken van den opzeggingstermijn van 3 maanden, hadden vrachtvaarten naar oorlogvoerende landen kunnen verbieden, menschen en goederenwagens naar Duitschland kunnen zenden en steenkolen laten halen. In 1916 heeft Zweden ongeveer vier millioen ton Duitsche kolen en Nederland drie millioen ton gekregen. Denemarken heeft arbeiders naar Duitschland gezonden en heeft groote hoeveelheden kolen daar gehaald. En van Duitschen kant zouden gewis offers gebracht zijn om de Noorsche vloot te bevrijden van de oorlogsvaarten tusschen Engeland en Frankrijk. Nog iets: ons verlies aan schepen was reeds groot. Vóór de schikking met Engeland aangaande het Engelsche steenkoienverbod hadden de middenstaten gedreigd met een nóg grooter gevaar, te rekenen van 1 Februari 1917. Wij hadden dus alle reden de rest van onze vloot tot na den oorlog te sparen. Al verminderden voor het oogenblik de verdiensten van de vloot, men kon verwachten, dat dit tijdelijk verlies zou worden vergoed door een vermoedelijk hooge winst, waarop een groote handelsvloot kan rekenen dadelijk na den oorlog. In het ergste geval had de staat immers een zékere garantie kunnen geven. Wij hebben gebrek aan goederenwagens. Was het dan niet mogelijk geweest, dat wij wekelijks het spoorwegverkeer tot eenige dagen haddén beperkt? Vroeger hebben wij immers zonder spoorwegverkeer geleefd, en andere landen hebben zich gedurende den oorlog ook moeten behelpen. Wij zullen dat misschien ook nog moeten doen! En zou het niet mogelijk geweest zijn in korten tijd spoorwaggons te krijgen, als men hooge prijzen betaalde, zich wat inspande, inschikkelijk was, en vooral een weinig goeden wil toonde. Heeft een tot zinken gebracht schip in den regel niet dezelfde waarde als eenige spoorwaggons? En de bemanning van een schip zal wel liever gedurende een maand tegen hoog loon in een steenkolenmijn werken dan verdrinken. Het was gemakkelijk te voorzien, dat wij aan den duikbootoorlog van de middenstaten niets zouden veranderen. Wij konden hem slechts uit den weg gaan. En wat heeft onze regeering gedaan ? — Engeland werd zelf angstig, toen het zag, dat de Duitsche bekendmaking, wat betreft de oorlogszone, de Noorsche handelsvloot vrees zou aanjagen. Wij kregen dus weder de troeven in de hand. En wat was het resultaat? — De schikking van 4 Februari 1917, waarbij Noorwegen het recht om zijn

Sluiten