Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

is zou hebben laten varen. Zij schijnt ons bovendien voor verdragen van grooten omvang minder practisch: want zij leidt tot opzegging van het g e h e e 1 e verdrag wanneer slechts tegen enkele bepalingen bezwaar bestaat, terwijl, zooals men in het laatste hoofdstuk zal zien, de constitutie zoo kan worden geredigeerd dat nationale wgziging van de bepalingen van een verdrag mogelijk wordt.

Ter voorkoming van misverstand herhalen we hier dat we niet overwogen hebben tot welke wijziging der constituties de erkenning van de juistheid van Verdross' theorie zou kunnen leiden ten aanzien van de verdragen die geen regelen voor de onderdanen bevatten.

Wijzigt men de Grondwet in den aangegeven zin ten . aanzien van de door ons bedoelde verdragen dan zal het natuurlijk ook moeten geschieden ten aanzien van andere verdragen. Niets belet om eventueel te bepalen dat die slechts met toestemming van alle partgen kunnen worden gewijzigd.

7. Waar we de stelling verdedigen dat het niet zeker is dat het volkenrecht eenzijdige opzegging van verdragen niet toestaat (no. 17) doen we dit om ons voorstel aannemelijk te maken voor hen, die zich niet kunnen vereenigen met de theorie van v. Verdross; we erkennen daar niet dat het volkenrecht, wat zgne positiviteit betreft, op één lijn kan worden gesteld met het staatsrecht.

Voorzoover ons bekend is, is de vraag of in elk verdrag stilzwijgend de „clausula rebus sic stantibus" is opgenomen, slechts zelden besproken in verband met de verdragen die wij tot onderwerp hebben gekozen, namelijk de verdragen die regels bevatten voor de onderdanen.

Wanneer werd nagegaan of een staat bevoegd is zonder toestemming van zijn medecontractanten een verdrag als niet gesloten te beschouwen omdat de omstandigheden zich hebben gewijzigd, geschiedde dit voornamelijk ten aanzien van politieke verdragen 1). De verdragen die regelen bevatten zijn nog gering in aantal, en bevatten ten deele regelingen die slechts eenheid brengen in de wg'ze waarop en de gevallen waarin de rechter het recht van een voor hem vreemden staat toepast 2).

Wanneer de behoefte aan een wereld-eenheidsrecht zich meer zal doen gevoelen — en dat behoort tot de mogelijkheden na den

1) Bijvoorbeeld in het werk ,van Kaufmann „Das Wesen des Völkerrechts nnd die Clausula rebus sic stantibus"; Heilborn bespreekt de opheffing door een latere wet van een verdrag dat tevens wet is in zijn opstel: „Der Staatsvertrag als Staatsgeseta" in Archiv für Oeffentliches Recht, deel XII, pag. 141—199.

2) Een overzicht van de bestaande verdragen over internationaal privaatrecht vindt men bij von Liszt: das Völkerrecht, 10e druk (1915) pag. 244 — 255. Het spreekt van zelf dat onze beschouwingen ook kunnen worden toegepast op het internationaal administratief- en strafrecht. Wij denken gemakshalve in de eerste plaats aan regels van materieel privaatrecht. Het is ons slechts te doen om een systeem van vaststelling van zoodanige regels aan te geven.

2

Sluiten