Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„So weit ich sehe ist auch in Deutschland nicht in Zweifel gezogen, dass das Vertragsgesetz durch ein gewöhnliches Reichsgezetz aufgehoben werden kann 1).... Trotzdem bat sich die deutsche Wissenschaft eine Folgerung nicht angeeignet, welche die amerikanische aus dem Grundsatz gezogen hat. Stehen ein Vertragsgesetz und ein anderes Reichsgesetz in Widerspruch mit einander, so ist bei uns nicht nur das Datum dafür entscheidend, ob dieses oder jenes als aufgehoben ansusehen ist, sondern die Geltung der Gesetze richtet sich noch nach anderen Normen: insbesondere kommt hier der Grundsatz in Betracht: lex posterior generalis non derogat priori speciali." Het tractaat is lex specialis 2) en kan daarom slechts door een latere lex generalis worden buiten werking gesteld, wanneer die wet dat uitdrukkelijk zegt. Bekening houdende met zijne stelling dat de Keizer bij het Vertragsgesetz tot de wetgevende organen behoort (men zie hierboven) en den regel toepassende, dat een voorschrift slechts kan worden buiten werking gesteld door de macht die het voorschrift heeft gegeven, komt Heilborn tot de conclusie dat de Keizer ten aanzien van een wetsontwerp waarbij van een tractaat wordt afgeweken het recht van veto heeft, dat hem bij andere wetsontwerpen niet toekomt Daar de Keizer, als dit waar is, niet verplicht zou zijn om uit te vaardigen en af te kondigen nadat de Bondsraad heeft goedgekeurd, geeft Heilborn hier eene oplossing van eene moeilijkheid waarin de Keizer zou kunnen komen (namelijk de verplichting om een wet af te kondigen die derogeert aan een tractaat dat hg volkenrechtelijk verplicht is te

1) Laband vermeldt op blz. 155: Wanneer een verdrag niet zelf wet is, maar naar aanleiding van een verdrag eene van het verdrag formeel onafhankelijke wet is gegeven, dan gelden ten aanzien van het buiten werking stellen van die wet de gewone voor wetten geldende regels." Leest men deze woorden in verband met het op blz. 153 en 154 vermelde, waar Laband spreekt over het staatsrechtelijk buiten werking stellen van verdragen waarvan de volkenrechtelijke werking langs volkenrechtelijken weg ophield te b e st a a n, dan rijst het vermoeden dat Laband aan een wet die in s t r ij d met een tractaat buiten werking gesteld wordt, niet heeft gedacht. Misschien zou Laband [men zie boven onder no. 33] zeggen, dat het de „Verfassungsmassige Rechtspflicht* van de wetgevende organen is om te zorgen dat niet wordt gehandeld in strijd met een tractaat, daar het niet zou zijn overeen te brengen met de waardigheid van den Keizer, als hem door den Bondsraad de staatsrechtelijke verplichting werd opgelegd tot het afkondigen eener wet, waarbij een tractaat werd buiten werking gesteld dat hij (de Keizer) volkenrechtelijk verplicht was te handhaven.

Houdt men vast aan de stelling dat volkenrecht en landsrecht streng uit elkander moeten worden gehouden, dan kan men met Triepel (pag. 258) aannemen dat de uitdrukking „de wet derogeert aan het tractaat, aan het volkenrecht* onjuist is, want volkenrecht en wet bereiken eikaars sferen van werking niet; wel kan aan het landsrecht (b.v. het Vertragsgesetz) dat in overeenstemming is met het volkenrecht, worden gederogeerd door later gesteld landsrecht-.

2) Het kan niet Heilborns bedoeling zijn dat een Vertragsgesetz lex specialis is met het oog op den vorm waarin het tot stand komt. Toegegeven moet worden dat in den regel een Vertragsgesetz naar den inhoud lex specialis zal zijn; het behoeft evenwel n. b. m. niet het geval te zijn; men denke aan een tractaat waarbij het geheele wisselrecht geregeld wordt.

Sluiten