Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kunnen worden gewijzigd, dan wel of zij het als een gewone wet zou willen zien opgenomen in de nationale wetgeving.

Was de bedoelde grondwetsherziening'tot stand gekomen, dan zou in voorkomende concrete gevallen de kans groot zijn dat het wetsontwerp tot benoeming van afgevaardigden werd aangenomen: immers het daardoor boven Grondwet en wet gestelde tractaat zou in geval van nood altijd nog door tractaatsherziening kunnen worden gewijzigd. Voorzoover de volksvertegenwoordiging mede zou werken aan het benoemen van afgevaardigden tot het sluiten van tractaten [en ook voorzoover zij dat niet zou doen maar zich zou onthouden van het wijzigen van de wet, waarin de tractaatsinhoud zou zijn neergelegd, door amendement en initiatief], zou men, van Nederlandsch standpunt uit, de gezamenlijke tractaten ratificeerende regeeringen als een internationalen wetgever kunnen beschouwen.

Die wetgever zou eerst dan waarlijk een internationale zijn, wanneer in alle Staten in den aangegeven zin eene regeling was gemaakt. Hoofdzaak in die regeling is dat het tractaat door de constitutie boven Grondwet en wet gesteld wordt, en na ratificatie en afkondiging bindt. Bepalingen die afwijking van den tractaatsinhoud in het nationale belang toestaan, zijn bijzaak, en kunnen desnoods in verschillende Staten verschillen; ze zijn evenwel naar het ons voorkomt nuttig omdat zij, al worden zij niet toegepast [wat de bedoeling is] het parlement, dat weet dat zij kunnen worden toegepast, steun geven in zijne neiging om mede te werken aan het vaststellen van tractatenrecht.

68. Een tractaten-tractaat 1), dat aan de staten de bevoegdheid zou verleenen óm zelf de werking van tractaten te bepalen, zou misschien naast de gedachte wijziging der constituties reden van bestaan hebben. De rechters die overtuigd zijn van het bestaan van den dwingenden regel van gewoonterecht: „Het tractaat overheerscht de Grondwet", zouden daardoor ertoe kunnen worden gebracht om te gelooven dat die regel door dat tractaat was afgeschaft 2).

Wanneer men begon met een tractaten-tractaat in dien zin, zou aanleiding zijn gegeven tot wijziging van de constituties; in iederen staat zou daarbij kunnen worden gezocht naar het juiste midden tusschen den eisch van medewerking van het parlement ter behartiging van nationale belangen en uitsluiting van die medewerking in het belang van de ontwikkeling van een internationaal recht, waarbij nationale belangen moeten worden ter zijde gesteld.

69. Voorzoover die uitsluiting aan de parlementen zelf wordt overgelaten op de een of andere wijze (het kan natuurlijk anders als in den boven aangegeven zin) hangt de ontwikkeling

1) Deze uitdrukking gebruikt Prof. van Eysinga.

2) van Eysinga, pag. 180.

Sluiten