Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De vrije school.

Als straks de oorlog achter den rug is, zullen we, — ook de neutralen — in velerlei opzichten veranderd zijn. Er is veel gebeurd, waarvan we ons niet konden voorstellen, dat 't ooit gebeuren kon; we hebben ons, de noodzaak er van erkennend, neergelegd bij veel, dat ons vroeger tot heftig verzet zou hebben aangezet en we voorvoelen het komen van een tijdperk, waarin alle energie volledig moet worden benut om tenminste de materieele narigheid van den wereldkrijg zoo spoedig mogelijk te boven te komen. Wanneer we daarnaast bemerken, dat bij elk denkenS mensch — behalve bij hen, die zuchten: het is nu eenmaal zoo en 't zal wel steeds zoo blijven — een zekere tot activiteit neigende ontevredenheid bestaat over de resultaten van ons sociaal beheer en inter-sociaal verkeer, waardoor toch deze reusachtige catastrophe niet kon verijdeld worden, en zelfs werd voortgebracht, dan mag worden aangenomen, dat deze verschillende omstandigheden een zoodanige verandering in onze opvattingen en ook in de richting van ons denken hebben gebracht, dat we met recht kunnen spreken van een nieuwen tyd>.'

Het zal wel niet noodig zijn.aan te toonen, dat het onderwijs met een eh ander rekening zal moeten houden. De komende tijden zullen met een allen tegenstand omverwerkende kracht het onderwijs dwingen tot een organisatie en een inhoud, die beantwoorden aan de hooge eischen van het maatschappelijk leven en tot een tempo, dat met de groote vraag naar productieven arbeid op allerlei gebied rekening houdt. Hierin ligt ééne aanwijzing, waarop moet gelet worden bij een re-organisatie van het onderwijs, die zich bewegen zal in een richting, welke ook op andere gronden wordt verlangd.

Gelukkig immers doet dc oorlog niet veel meer dan den pas versnellen en vinden we meerdere wenken, die bij de onderwijshervorming behartigd moeten worden in de resultaten van psychologisch onderzoek in kalmer tijden en in de verlangens, die als onbewuste evolutie-eiechen reeds lang voor den oorlog begonnen zich te doen gelden.

Sluiten