Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wezen en als we het naar de redelijkheid heen dringen, vermoorden we zijn onschuld. Dat hangt samen met het andere gevolg, hetwelk we uit onderwijs-oogpunt beschouwd hooger hebben te stellen: als de vraag der redelijkheid dan later wakker zou kunnen worden, door den innerlijken drang naar de waarheid, welke meestal in de laatste periode der puberteit zich smachtend manifesteert, dan heeft de zoekende mensch reeds geleerd zich te verdrinken in woorden en tevreden te zijn met aangeprate wijsheid. Voor velen is die schoolsche routine dan de berg zand, waarin hun verlangen naar beter begrip meedoogenloos wordt gesmoord. Het is geen toeval, dat onze tijd materialistisch is en dat we in "West- en Middel-Europa geraffineerd materialistisch rijm We meenen, dat ons onderwijs daar veel schuld aan heeft en zoeken de verbetering in het eerbiedigen van den wensch van 't kind: niet te worden gedwongen te eten van den boom der kennis van goed en kwaad.

Het zal wel niet noodig zijn er op te wijzen, dat met het voorafgaande niet bedoeld wordt: het kind onwetend te laten. Integendeel, maar we willen het kind de lagere school zien verlaten oneindig rijker nog dan nu het geval is, maar wat minder knap. Laat een jongen je gerust kunnen vertellen, hoe een electrische tram aan 't rijden komt, maar laat hij niet weten wat electririteit is. Laat hij goed kunnen deelen enz., maar desnoods geen raadseltjes kunnen oplossen. Laat hij goed lezen en goed begrijpen, maar niet onderwijl den zin ontleden: hij moet rijn zinsdeelen leeren voelen. Laat hij ā€˛veeren" goed schrijven, maar niet weten, waarom. Laat hij den subjonctif gebruiken, als hij Fransch spreekt, maar geen gevallen kunnen opdreunen, waarin die wijs gebruikt wordt. Laat hij een bloem kunnen bewonderen, maar laat hem niet uit 't hoofd weten, hoeveel meeldraden er in rijn. Zoo konden we doorgaan, maar trachten we liever samen te Vatten: we brengen bouwstoffen aan, al maar voorraad voor hun gretigen weetlust der zinnen en wachten af, dat de tijd kome, waarop de kinderen zelf verband gaan leggen. Regels, uitzondering^, opsommingen, gevallen, definities, waarvan vele zoo reusachtig veel tijd kosten, zonder dat ze voor 't rechte begrip of bekort werken noodig rijn, laat men weg tot de tijd komt, dat ze bijna van zelf worden gevonden.

De lagere school geen inrichting waar de rede tot een voorbarige

Sluiten