Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wel rondkomt, is er niets tegen en zelfs veel voor dat hij enkele vakken volgt, welke niet of in een los verband staan met zijn vakstudie. Hiertegen zal zich ook de practijk m.i. niet verzetten, daar de meeste jongens wat hunne belangstelling betreft, eer in de breedte overdrijven dan in de diepte.

De tweede vraag is veel moeilijker te beantwoorden. Voor de lagere school is hiervoor de wetenschappelijke methode afgekeurd zonder dat we een omschrijving van het wezen dier methode gaven.

Laat ons dit hier alsnog doen voor zoover dat voor 't vormen van een oordeel noodig is. Een eerste en het meest onmisbare kenmerk der wetenschappelijke methode naar 't schijnt in de practijk der M. S. is de bewijsvoering. Wanneer de stelling van Pythagoras aan de orde is, moet ze bewezen worden, dat wil zeggen door redeneeringen gegrond worden op axioma's. Meestal slaat men 99/ioo der redeneering over. Zoo'n axioma moet dan zoo eenvoudig zijn, dat de waarheid er van voetstoots wordt aangenomen. Indien men echter door een teekening laat zien, dat in een rechthoekigen driehoek de vierkanten op de rechthoekzijden samen gelijk zijn aan 't vierkant op de schuine zijde, dan is deze nieuwe waarheid voor den jongen evenzeer een axioma geworden, in zooverre dat hij dit even voetstoots aanneemt als het feit, dat de rechte lijn de kortste verbinding is tusschen twee punten. Waarschijnlijk zelfs is 't eerste hem helderder; zijn critisch punt van helderheid ligt elders dan bij volwassenen en de teruggaande redeneering tot iets wat hem hoogstens even duidelijk is, kan hem dus niet interesseeren. We mochten dus slechts dan de wetenschappelijke bewijsvoering geboden achten voor 't M. O., indien de kunst van redeneeren werkelijk zoovele voordeelen bezat, dat ze op zich-" zelf de moeite waard was. Dit nu is niet 't geval, althans niet gedurende de eerste jaren van het verblijf op de M. S., daar deze kunst eerstens aan geen behoefte beantwoordt en ten tweede niet omdat de resultaten, de vorderingen, er eer door worden geremd dan aangezet.

Wel zal het bewijzen op de wetenschappelijke manier voor het leven en ook dus voor 't onderwijs waarde hebben: bij de teruggaande redeneering ziet men oude waarheden dikwijls in een nieuw

Sluiten