Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het rondtrekken der landelijke losse arbeiders *•) en de deelname van deze losse werklieden aan de industrie en aan den arbeid in de steden. Quantitatief is niet vast te stellen in hoeverre Amsterdam in dezen bevoorrecht wordt.

Wanneer vaste seizoenarbeid en beroepswerkloosheid voor de landarbeiders samenvallen, dan kan het jaarUjksch inkomen dikwijls aangevuld worden. Dit is echter niet steeds het geval. Hooien oogsttijden vallen niet bij alle gewassen en in alle provinciën in denzelfden tijd, hier is een volgen van de vraag slechts gedeeltelijk mogelijk. De toestand wordt erger als de zoo vaak voorkomende fabrieksarbeid voor landarbeiders samenvalt met de intensieve landarbeid-perioden gedurende de zomermaanden ; dit is b.v. het geval met de steenfabrieken van de meest verschillende soort, die juist van April tot October werken, de landbevolking tot zich trekken en dan grootere werkloosheid in de wintermaanden veroorzaken.

De steenfabricatie en de suikerbietenfabrikanten gebruiken de krachten alleen op korten termijn; dan probeeren dezen hun geluk in het havenbedrijf of bij de gasfabrieken, beide sterk expansieve bedrijven. Er zijn categorieën van arbeiders in de bouwvakken (de heiers), die het geheele land doorkruisen, er zijn er ook, die zich voor den hooitijd of bij veemarkten bij de boeren verhuren *). Er zijn verkeersarbeiders (bij het laden en lossen van goederentreinen of binnenschepen), die tijdelijk tot den warenhandel overgaan of, zooals een aantal Noord-Hollandsche visschers, bij de bloembollencultuur gebruikt worden. De houtzagerijen, oliefabrieken, mest-, cement-, aardappelen- en cichoreifabrieken, de zuivelfabrieken enz.1) nemen alle slechts op bepaalde tijden losse werklieden aan, om ze na de campagne weer te ontslaan.

Meestal recruteeren zij de arbeiders uit de naaste omgeving, dikwijls ook van grooteren afstand. De losse werkkrachten trachten dan soms in de huisindustrie4) een karig inkomen te verdienen, wat ook meermalen alleen gelegenheidsbedrijf is, bv. het

*) Er gaan jaarlijks veel landarbeiders op goed geluk op het werkzoeken uit. Anderen gaan jaar in jaar uit naar denzelfden werkgever (Vgl. Verslag van de 4e Subcommissie, hoofdstuk Landbouw), en daar worden zoowel familie als vrienden, als het bedrijf zich uitbreidt, het eerst aangenomen.

*) Verslag van de ae subcommissie, p. 149. Leeuwarden.

*) Algemeen overzicht van den toestand der landarbeiders in Nederland. Staatscommissie van den Landbouw B., p. 24. *) Verslag van de 4e subcommissie, Hoofdstuk Landbouw.

Sluiten