Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

werk en tegen kemastmis in de chocolade- en suikerwerkfabricatie1), of de wintermaanden beginnen, welke herhaaldelijk in de grootste armoede doorgebracht worden.

In hoeverre Amsterdam beïnvloed wordt door deze verhoudingen is niet met cijfers vast te stellen. Het komt veel voor, dat landarbeiders of dergelijke losse werkkrachten in de stad blijven hangen, zoowel bij het heen en weer trekken, of opzettelijk om los werk te zoeken, vooral wanneer een grooter werk uitgevoerd zal worden of voltooid is. Eén ding staat vast: de twee hoofdgroepen, de land- en de industriearbeiders, waartoe hier ook de werklieden in de bouwbedrijven gerekend worden, nemen hun wederkeerig werk niet met hetzelfde gemak op. Het aaneenschakelen van verschillende soorten werk kan dus niet zonder meer tot stand komen. De landarbeider is tamelijk vlug op te leiden tot fabrieksarbeider, en wordt dan bij voorkomende gelegenheden daarvoor gebruikt, voor de fabrieks- en bouwvakarbeiders staat echter alleen het grove veldwerk open. Een afzakken naar het platteland is van den stedelijken lossen werkman zonder verdere opleiding of geschiktheid nauwelijks te verwachten, ook reeds omdat zijn energie niet voldoende is en eene speciale arbeidsbemiddeling er nog toe moet medewerken om hem het volgen van de vraag te vergemakkelijken.

Voor beide categorieën vormen het grondwerk, de transportlaad- en losarbeid ten slotte die werkzaamheid, welke bijna alleen physische kracht vergt en dus als redrmddeldoor ieder ongeschoolden arbeider zonder vast inkomen aangegrepen kan worden. Alleen een volwassen, geïmmigreerden landarbeider behoudt nog jaren lang na zijne vestiging in de groote stad de geschiktheid tot eene hernieuwde plaatsing in het landbouwbedrijf, eene plaatsing die zou kunnen gelukken, indien door de groote stad niet alle lust tot den zwaren landarbeid en de levenswijze der boeren verdwenen ware, wat meestal het geval is.

De losse werkman wordt dus heen en weer geschoven. Soms is er gebrek, dan overvloed van aanbod. Het aaneenschakelen van ongeregeld werk is zoowel een probleem van de groote stad als van het platteland; meer of minder zijn beide daarbij geïnteresseerd, ondergaan beide den invloed.

l) Vgl. Onderzoekingen naar de toestanden in de Nederlandsche huisindustrie I en II.

Sluiten