Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De omvang, die dit eigenbouwen genomen heeft, zou echter zonder den machtigen factor van het crediet nooit zoo groot, zoo nadeelig in zijn gevolgen hebben kunnen zijn.

Met de op- en neergaande prijzen bij den huizenbouw begon ook eene bouwgrondspeculatie, die hare slachtoffers vond onder de niet-kapitaalkrachtige bouwers.

De particuliere bouwer, meestentijds zonder bedrijfskapitaal, zoekt zijn heil bij de hypotheekbanken. Deze verleenden gaarne hare voorschotten. Zij konden, door den zwakken financieelen toestand van den geldleener, gunstige voorwaarden bedingen. Failleerde de geldleener, dan verkreeg de bank, menigmaal tegen zeer lagen prijs, het eigendomsrecht op den bouwgrond. Niet alleen, dat het onderpand solide was — zij behaalde nog een aanmerkelijke winst bij den wederverkoop.

Het gevolg was, dat de hypotheekbanken zich niet meer Heten zoeken door den geldleener, maar hem zelf gingen aanmoedigen tot het koopen van grond, voorwerp van voordeelige hypotheekverléeningen.

Dit bedrijf ontwikkelde zich voorspoedig.

Speciale agenten werden aangesteld om hypotheken op deze wijze tegen hooge provisie te plaatsen. Aanlokkelijke voorstellen gingen van de grondspeculanten zelf uit1).

De bouwers, vooral de revolutiebouwers, maakten hiervan gretig gebruik.

Vervolgens kwamen de eigenlijke bouwcredieten, tegen hooge procenten telkens bij voltooide gedeelten van het huis voorgeschoten. Deze termijncredieten heten toch altijd de kans op aanzienlijke winst open. De ondernemer werd steeds gemakkelijker tot bouwen verlokt. Met bijna geen kapitaal was het hem toch mogelijk aan den huizenbouw mede te doen, aan eene steeds sterker-wordende concurrentie van andere bouwers-op-crediet het hoofd te bieden, vooral wanneer hij het geluk bad goede borgen te kunnen aanbrengen.

Langzamerhand heeft eene ijzeren noodzakelijkheid den eigenbouwer als in een boozen cirkel gevangen. Eenmaal begonnen met dit bedrijf moet hij wel, ten einde zijn levensonderhoud te verdienen, opnieuw bouwen; hij is immers kapitaalloos!

') Zie als staaltje van de miswassen hierin het artikel „Geld aangeboden". De Bouwondernemer, Juli 1911, p. 59.

Het credi wezen.

Sluiten