Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

te hoog inschreven, zoodat het werk hun toch niet gegund werd.

De patroons, die zich door die schadelijke toestanden meer en meer aaneen beginnen te sluiten 1), zoeken vooral de loonstakingen te beperken door het krachtig handhaven van collectieve overeenkomsten.

Demoraliseerend zijn deze toestanden in hooge mate. Slecht onderwezen, onbekwaam, ruw in zeden, bandeloos en baldadig is deze categorie van losse arbeiders in hooge mate. Telkens zonder inkomen, telkens vrouw en kinderen in gebrek, een hopelooze taak voor de ondersteuningsorganen.

De vakbeweging begint zich desondanks eenigszihs te ontplooien.

De timmerlieden nemen onder de georganiseerden de grootste plaats in — zij vormen de helft van het geheele aantal aangeslotenen. De schilders, metselaars, opperlieden en voegers nemen gezamenlijk bijna de geheele tweede helft der georganiseerden voor hunne rekening, terwijl de overigen in kleine aantallen verdeeld worden in lood- en zinkwerkers, betonwerkers, stucadoors, steenhouwers, grondwerkers, heiers, fundeeringswerkers, steenzetters, vervoerders van bouwmaterialen, tezamen in 1917 ruim 30.000 personen omvattend.

Deze georganiseerden veroorzaken echter niet de grootste anarchie in het bedrijfsleven — deze gaat uit van de buitenstaanders, de „vrijen", die zich slechts op het oogenblik van eene staking, van de „directe actie" aaneensluiten.

Theoretisch zou verbetering van den toestand door enkele maatregelen te vinden zijn, practisch zijn er bijna onoverkomelijke bezwaren.

Grond in erfpacht uitgegeven belemmert de speculaties, bouwcrediet tegen eenzelfden lagen rentestandaard verzwakt de oorzaak tot de opeenhooping van nieuwbouw. Aaneensluiting der kleine ondernemers, fusie der tallooze kleine aannemers tot eene groote maatschappij zou het teugelloos bedrijf in goede banen kunnen leiden. De concurrentie onder hen is echter zoo groot, de naijver zoo diepgaand, dat hiervan weinig te verwachten valt.

Voor de arbeiders is aaneensluiting der arbeidsperioden on-

u Te *msterdam Dv- had na lan«e 3aren van vergeefsche pogingen de fusie der drie aldaar bestaande PatroonsvereenigJngen in 1913 plaats.

Sluiten