Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

belangrijk toe. Een voortdurende overdracht van het bevolkingssurplus is te constateeren van dorpen aan kleine steden, van deze weer aan groote steden *). Er vloeit onophoudelijk een stroom van overcomplete arbeidskrachten naar steeds ruimere arbeidsmarkten. Al kan hier en daar een industrie-centrum op het land of een streek van intensieven tuinbouw een deel van den stroom tot zich trekken, meestal gaat hij daarheen, waar productie- en consumptiegebied het omvangrijkste is — en de meeste verscheidenheid aan arbeidsgelegenheden biedt.

Waar de physiocraten den landbouw als bron van allen rijkdom beschouwden, zelfs als eenige bron, welke alle verdere organen der samenleving in beweging brengt, daar toont het landverhuizersprobleem in West-Europa, dat de grootste menschenrijkdom het platte land tot bron heeft, dat tot op zekere hoogte de verjonging der menschelijke maatschappij daar haar oorsprong neemt om haar opstuwende beweging in alle lagen der maatschappij voort te zetten. \

De verhuizing van het platteland gaat zoo onophoudelijk voort, dat zij in staat zou zijn in een kort tijdsverloop de stedelijke bevolking geheel te vervangen!). Het percentage der ter plaatse geborenen op een zeker tijdstip genomen, geeft geen betrouwbaar beeld van het gewicht van deze beweging. Indien men voor een groote stad als Amsterdam de beteekenis der immigratie wilde vaststellen, dan zouden minstens eenige generaties voor een onderzoek in aanmerking komen.

Wanneer men de ingezetenen volgens de geboorteplaats beschouwt, dan ziet men, in vergelijking met buitenlandsche steden, een zeer hoog aantal van ter plaatse geborenen.

Op iooo inwoners zijn in de stad geboren te: 1913

Amsterdam 663 pers. 642 pers.

Rotterdam , 603 „ 620 „

den Haag 580 „ 560 „

") Hetzelfde is in België waargenomen. Dr. J. Frost, Belgische Wanderarbeiter, p. 85. Een nauwkeurige omschrijving is met de tegenwoordige statistieken bijna eene onmogelijkheid, de im- en emigratie kan in getallen uitgedrukt worden, of echter een periodieke immigratie van dezelfde personen of een volkomen verhuizing plaats vindt, of dat één en dezelfde menigte voortdurende zwervende is, dat alles is zonder vérstrekkende specialiseering der gegevens slechts zeer moeilijk vast te stellen. Ook voor Amsterdam geven de cijfers hiervoor geen voldoend uitsluitsel.

') Hansen berekent dit proces op twee menschenleeftijden. Hansen, Die drei Bevölkeringsstufen, p. 37.

Sluiten