Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„geldruimte, thans staan voor finantiele moeijelijkheden van allerlei aard, „in de eerst plaats voor een tekort en tevens voor nieuwe uitgaven die „niet meer te vermijden zijn, voor spoorwegaanleg hier te lande, zeer „kostbare havenwerken te Tandjong-Priok, voor den kostbaren bouw van „het krankzinnigengesticht te Buitenzorg, werken tot beveiliging van „Batavia en Samarang, de kosten voor den nog niet voleindigden oorlog „op Sumatra, en in de toekomst vermoedelijk nog meerdere, als voor onderwijs, waterwerken, tractementsregelingen, zoowel hier te lande als in „Indië. Leening en belasting zijn reeds voorgesteld, en met het oog op de „nadeelen aan een te zwaren belastingdruk en vermeerdering van rentelast verbonden, kwam het aan deze leden voor, dat er in zulk een tij d„stip, zeer zeker veeleer met voorzigtige spaarzaamheid moet worden „bestuurd en naar zelfbeperking gestreefd, dan naar uitbreiding van „uitgaven gejaagd. Zn' waarschuwden tegen de gevaren, verbonden aan „het te veel op eens omvatten buiten verhouding van ons vermogen.

„Er waren zelfs enkele leden, die in deze opdrijving van uitgaven en „het aanleggen van verbindtenissen voor de toekomst, zoo al geen toeleg, „dan toch den grond bespeurden, om de Indische bijdragen ook voor het „vervolg aan Nederland te onttrekken, ten minste het herleven dier bijdrage ook na de bevrediging van Atjeh, zoo niet onmogelijk, toch volstrekt onzeker te maken.

„Dit laatste vond weerspraak bn' anderen, die er nogmaals op wezen, „hoe aanzienlijke sommen, honderden millioenen reeds door Nederland uit „Indië waren getrokken, hoewel ook dezen gaarne toegaven dat de berekening daarvan door den Minister gemaakt overdreven en te sterk gekleurd was, maar na al wat uit Indië is genoten en van Indië is gevraagd, is het, naar het oordeel van dezen, niet meer dan billijk, thans „den aanbouw van spoorwegen op Java voort te zetten, het vermogen en „de welvaart van dat eiland te bevorderen. De minder gunstige toestand „onzer geldmiddelen is geen onverwacht verschijnsel; hn' dagteekent van „vroeger en is lang voorzien; niettemin zijn groote sommen voor den „aanleg van spoorwegen hier te lande en andere openbare werken goed„gekeurd. Nu het geldt ook aan Indië spoorwegen te geven, is het moen'e„lijk daarin een toeleg tot het doen verdwijnen der Indische bijdragen te „ontdekken, te minder omdat de Regering in de eerste plaats door dit ge„mis in groote moeijelijkheden wordt gebragt.

„3. Na deze beschouwingen over het beginsel en de tijdigheid van „spoorwegbouw op Java, werd de wijze van uitvoering besproken, niet „zoo zeer de rigting der lijnen, dan wel de vraag of Staatsaanleg dan „wel aanleg bij concessie de voorkeur verdient.

„In beginsel verklaarden onderscheidene leden zich voor den aanleg „by concessie; doch wanneer men dit beginsel toetst aan de praktijk op „Java en aan den stand der zaken op dit oogenblik en daarbij het oog

Sluiten