Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„zienlijke hoeveelheid grondstoffen (kalksteen van Buitenzorg en klei van „Depok) per spoor zal gevorderd worden.

„De bedongen koopsom van ƒ 5 millioen kan uit het oogpunt van den „Staat niet te hoog geacht worden, daar men mag aannemen dat de ln'n „Batavia—Buitenzorg op dit oogenblik een kapitaal van niet minder dan „dit bedrag vertegenwoordigt. De winst op de exploitatie bedroeg in 1876 „ruim ƒ 319.000; het vervoer nam van den aanvang af geregeld toe, en „zal voorzeker in veel sterker mate toenemen, wanneer de lijn in de rig„ting van de Preanger regentschappen verlengd zal zn'n. En al wil men „onderstellen dat de uitgaven voor weg, werken en materieel in vervolg „van tn'd zwaarder op de exploitatie-rekening zullen drukken dan tot dus„ver, toch mag men rekenen op eene blijvende winst, minstens in evenredigheid met het kapitaal dat nu voor den spoorweg zal worden betaald"".

Wanneer het nu ruim een half jaar geleden waar was, dat die lijn hoe langer hoe duurder wordt, wanneer men die niet spoedig in bezit heeft, en de begrootingen die gemaakt zijn, gebaseerd waren op den aankoop van die ln'n, dan geloof ik dat deze begrootingen verhoogd moeten worden met de groote kosten van aanvoer van materieel, langs de parculiere lyn Batavia—Buitenzorg.

De vorige Minister van Koloniën heeft mjj ontslagen, door hetgeen daarvan gezegd heeft, van al wat ik tegen de niet onteigening van die ln'n, of het volgen eener andere rigting, zou behooren aan te voeren.

Maar er is meer; men moet niet alleen de bijvoeging van meerdere transportkosten rekenen, maar ook niet uit het oog verliezen, dat spoorwegen nu niet meer onteigend worden even als vroeger tegen den kostenden prijs, maar spoorwegen worden tegenwoordig als handelsondernemingen beschouwd, en men neemt de spoorwegen over tegen eene zekere gekapitaliseerde rente; men trekt bijv. van de netto opbrengst der 7 laatste jaren de twee slechtste jaren af, kapitaliseert de aldus verkregen netto winst, en voegt er dikwerf nog eene premie bn'.

Ik behoef niet te zeggen, dat men veel materieel zal moeten verzenden om eene ln'n te maken van 183 kilometers, langs deze lijn Batavia— Buitenzorg, welke transporten die lijn productief maken. Komt men nu later om deze lijn te naasten, dan zal het blijken, dat men met zijn eigen geld zijn eigen glazen ingeworpen heeft. Eenre lijn, die nu voor 5 millioen te koop was, zal over weinige jaren voor geen 10 millioen te krijgen zn'n.

Nu zegt men wel, dat men er eene lijn naast zal kunnen leggen. De heer Maarschalk zegt in zn'ne zeer uitgewerkte memorie over deze lijn, dat men öf de lijn Batavia—Buitenzorg moet aankoopen öf eene nieuwe ln'n er naast leggen, öf een contract sluiten met de Nederlandsch-Indische Spoorwegmaatschappij. Nu wordt geen van die drie zaken voorgesteld.

Tegen het leggen van eene lijn naast de reeds bestaande zou ik moeten waarschuwen, want in geen enkel land, en vooral niet op Java, waar

Sluiten