Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

sluiten om van Staatswege dien weg te maken, wij, wat de exploitatie betreft, geheel zullen zn'n overgeleverd aan het welmeenen van de Maatschappij, die den spoorweg Batavia—Buitenzorg exploiteert. De Regering zou groote teleurstellingen berokkenen, wanneer nu reeds besloten werd de Preangerly'n van Staatswege aan te leggen, zonder dat men vooraf weet, wie zal exploiteren en op welke voorwaarden. De Staat zou dit stuk, in het midden van eene serie lijnen, niet zonder groot nadeel kunnen exploiteren, omdat hn' niet meester is van de eindpunten.

Het ware voorzeker wenscheljjk dat de beslissing over de aanhangige overeenkomst met de Indische Spoorwegmaatschappij genomen ware, vóór dat dit wetsontwerp in beraadslaging was gebragt. Nu dit niet is geschied, moet ik ernstig de Regering verzoeken de verbinding van Buitenzorg met de Preanger uit het artikel te ligten. Ik wil daarom geene vermindering van geld. Ik geloof dat, wanneer men zich ernstig en met volle kracht op ééne ln'n toelegt, men het geld beter besteedt, dan wanneer men zijne krachten verdeelt over twee verschillende, ver van elkander gelegen lynen.

Voldoening aan mijn verzoek kan geen bezwaar opleveren, want althans in den loop van dit jaar zal men waarschijnlijk niet veel aan de Preanger-ly'n kunnen doen. Maar zeker is het, dat, wanneer wy nu besluiten tot aanleg van Staatswege van de lyn Buitenzorg-Tjitjalengka, wy geheel afhankelijk zijn van de Indische spoorwegmaatschappij. Ik zou wenschen dat de Regering de verbinding van de lijn Batavia—Buitenzorg met de Vorstenlanden overliet aan de Indische spoorwegmaatschappij, wanneer althans met haar eene eenigzins redelijke overeenkomst te treffen is, en de Staat zich bepaalde tot den aanleg en de exploitatie van spoorwegen in het oosten. Ik geloof dat dit het rationeelste middel is om Java zoo spoedig en zoo goed mogelijk van spoorwegen te voorzien.

Daarvoor ware natuurlijk noodig eene wijziging der bestaande overeenkomst met de Nederlandsch-Indische Spoorwegmaatschappij. Maar in elk geval zou ik het zeer onvoorzigtig achten, thans te besluiten tot den aanleg van een spoorweg Batavia—Preanger, zoo niet vooraf omtrent het hoofd der ln'n Batavia—Buitenzorg eene overeenkomst wordt getroffen. Ik hoop dus, dat de Regering zal goedvinden eene wijziging in het artikel voor te stellen, anders zóu ik my' er tegen moeten verklaren".

De heer Wintgens (Handelingen II bl. 719: „De Kamer heeft voorzeker met aandacht en belangstelling de rede van den geachten afgevaardigde uit Amsterdam B) gevolgd, van hem die zoo uitnemend op de hoogte is van alles wat de wetenschap in het algemeen ons leeren kan, en van spoorwegzaken in het bijzonder. Zyn betoog strekte om de lyn Btitavia—Buitenzorg, als tête de ligne, in handen van den Staat te brengen. Met hem acht ik dit in het vervolg van het grootste gewigt.

5) Dr. T. J. Stieltjes.

Sluiten