Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Artois, Henegouwen en Vlaanderen, zelfs in Brabant waren ontstaan en zich uitbreidden tot gemeenten van enkele tientallen of honderden personen, niettegenstaande de scherpe vervolging, waaraan zij herhaaldelijk blootgesteld waren en die menigeen hunner deed sneven.

Le Clercq, Thoulouze en Hames nu, welke laatsten natuurlijk graaf Lodewijk uit Brussel goed kenden, zochten hem in Juli of Augustus te Spa op. Wat daar precies verhandeld werd, weten wij niet, maar het is hoogstwaarschijnlijk, dat de zaak zich als volgt heeft toegedragen.

Le Clercq zal zich het eerst gewend hebben tot Thoulouze, zijn adellijken geloofsgenoot; deze zal met Hames, die tot den kring van. graaf Lodewijk's vrienden behoorde, hebben gesproken en het drietal! zich daarop naar dezen laatste hebben begeven. De inhoud der zeer geheime overleggingen, waarvan men bij de verhouding tusschen de broeders van Nassau moeilijk kan aannemen, dat zij door graaf Lodewijk niet spoedig aan zijn broeder Oranje zouden zijn medegedeeld, moet volgens den eerste geweest zijn, dat zij gesproken hebben over de calvinistische plannen. Welke waren deze plannen ? Graaf Lodewijk zegt, dat zij hierin bestonden: öf het land te verlaten — en dan wel zich te begeven hetzij naar de Paltz, hetzij naar Engeland, waar sedert het midden der eeuw tal van calvinistische vluchtelingen, uit de Nederlanden te Londen en in verschillende steden aan de zuidoostkust verblijf hielden en zich in gemeenten hadden bijeengevoegd s óf zich in „frembde büntnis" te verbinden — d. i. wel met de Hugenoten en de Duitsche vorsten; óf anders, als zij tot het uiterste werden gedreven, den „gemeenen man" in opstand te brengen tegen de inquisiteurs en de geestelijken in het algemeen, die dan groot levensgevaar zouden loopen. Van dit' laatste zou ook voor de groote staatkundige plannen veel te wachten zijn. Inderdaad was graaf Lodewijk de man, dien de Calvinisten in den arm moesten nemen, wilden zij met de Grooten, wier verzet tegen de plakkaten, wier aandrang op matiginghun zoo niet ten volle toch eenigszins bekend kon zijn, in aanraking komen. ,* jk *

Meer mag men niet uit de armelijke gegevens opmaken: men behoeft nog volstrekt niet te denken aan een plan, toen reeds, op een verbond! onder den adel, dat daar te Spa zou besproken zijn.

Hoe het zij, voorloopig hadden deze besprekingen nog geen dadelijk gevolg. Graaf Lodewijk ging in September naar Dillenburg, misschien

Sluiten