Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

nog eenigen tijd katholiek, al valt er aan zijn werkelijke gezindheid na deze verklaringen niet meer te twijfelen: nog nooit had hij zich zoo positief over zijn godsdienstige gevoelens uitgelaten als in zijn brief van 5 November uit Utrecht het geval is geweest In overeenstemming, daarmede was ook zijn toon bij zijn vertrek uit Antwerpen op ra October. Hij liet toen een deputatie uit de geestelijken der O. L. Vrouwenkerk bij zich komen, bij wie bij in een lange, ons wederom niet in authentieken vorm overgeleverde rede aandrong op goede verstandhouding met de aanhangers van andere geloofsovertuigingen; het voorbeeld van verschillende plaatsen in Duitschland kon bewijzen, dat dit wel mogelijk was, want ten slotte kwam het verschil der meeningen toch meer aan op woorden dan op de zaak zelve, zeide hij.

Hij begaf zich thans naar zijn gouvernementen met een wacht van 200. man, die de landvoogdes hem op zijn verzoek had toegestaan, ten einde hulp te verleenen bij het uitvoeren ook hier van het accoord van 23 Augustus en de in Zeeland en Holland op het platteland, en in de steden vrij sterke anabaptische en calvinistische bewegingen te helpen onderdrukken. Te Gorkum- werd het accoord alvast erkend, hoewel de landvoogdes twijfelde, of hier vóór de troebelen wel gepreekt was. Daarna. ging Oranje naar. Vianen om volgens opdracht der landvoogdes ernstig met Brederode te spreken over diens voortdurende maatregelen tot versterking en bezetting zijner stad en van zijn burcht Batenstein zoowel als over de op zijn bevel geschiede, zij het dan vreedzame verwijdering der beelden uit de kerken aldaar. Oranje berichtte, dat Brederode, dien hij in September zelfs officieel tot zijn luitenant in Holland had willen doen aanstellen, wat de landvoogdes geweigerd had, zich wel had moeten versterken tegenover de versterking van het naburige kasteel van Woerden door hertog Erich. Brederode zelf bevestigde dit onder opmerking, dat Vianen geen leen maar zijn domein als «franc seigneur" was, waar hij doen kon wat hij wilde; de beelden had hij laten wegnemen op aandrang der bevolking zelve, terwijl de openbare preek in de kerk te Vianen door hem was toegestaan uit vrees voor. de vagebonden in den omtrek en het overstroomen der rivieren, zoodat buiten de stad alles blank stond en dus prediking buiten de stad onmogelijk mocht heeten. Daarbij bleef het. En dat Brederode met Oranje ook hierover raadpleegde, ja in overleg met hem handelde, blijkt uit 's Prinsen herhaald verblijf, te Vianen in

Sluiten