Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gemeenten van meer dan 20.000 zielen) op de „in de gemeente gebruikelijke wijze". (In de andere gemeenten wordt de uitslag onmiddellijk na de zitting van het hoofdstembureau opgemaakt.)

Werkzaamheden.

Allereerst wordt nagegaan, hoeveel geldige stemmen er in het geheel zijn uitgebracht.

Deze som wordt verkregen door samentelling van het sterncijfer :

a. van de verbonden lijsten (de lijsten-groepen),

b. ,, ,, stellen gelijkluidende lijsten, en

c. ,, ., op zichzelve staande lijsten.

De uitkomst wordt vervolgens gedeeld door het aantal te verkiezen leden, en het aldus te verkrijgen cijfer wijst het aantal stemmen aan, kiesdeeler geheeten, dat aanspraak geeft op één zetel. (Voor de Tweede Kamer zijn er bijv. 1.000.000 geldige stemmen uitgebracht, er moeten 100 leden gekozen worden, derhalve verkrijgt elk 10.000 tal stemmen één plaats).

Dit wil evenwel niet zeggen, dat iedere candidaat; die 10.000 of meer stemmen verkreeg, dadelijk als gekozen verklaard wordt, of dat candidaten, die dat cijfer niet haalden, niet benoemd zijn ; voor deze laatsten kan dit eerst na nog enkele andere berekeningen worden uitgemaakt.

Vóóraf beslist het centraal stembureau : ie hoeveel zetels aan elk der drie sub a, b en c hiervoren genoemde categoriën van lijsten moeten worden toegekend ; vervolgens : 2e hoeveel zetels aan elk van die tot een bepaalde groep behoorende lijsten zullen worden toegewezen, en daarna wordt : 3e uitgemaakt, welke candidaten in verband met hun stemmen-aantal gekozen moeten worden verklaard.

Het is niet doenlijk, (althans wij zijn er niet toe bij machte), elke mogelijke toepassing van de artt. 97—105 der kieswet door voorbeelden uit te werken.

Om het ingevoerde stelsel eenigszins te verklaren, laten wij hier volgen het door de Regeering gegeven, in de officieele stukken vermelde voorbeeld eener verkiezing van een — willekeurig genomen — getal leden, waarbij natuurlijk ook de namen en cijfers gefingeerd zijn 1).

Uitdrukkelijk vestigen wij er nog de aandacht op :

a. dat de bijzondere kiesdeeler, welke verkregen wordt voor de afzonderlijke, tot een groep behoorende lijsten krachtens art. 100 der kieswet, een andere is, dan de (algemeene) kiesdeeler,

!) Dat voorbeeld is ook opgenomen in de bekende Scbuurman's editie, tevens aangepast aan het oorspronkelijk niet voorgestelde, maar later door de Regeering overgenomen „stelsel der grootste overschotten".

Sluiten