Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zal het zwitsersche stelsel en het fransch-amerikaansche stelsel In Zwitserland wordt een college van regeerders gekozen, met dien verstande, dat de voorzitter van het college van regeerders geen staatshoofd is. In Zwitserland regeert de „conseil fédéral". En nu mogen er aanmerkingen op de zwitsersche \ regeering te maken zijn, zij geniet een goede reputatie en, naar ik meen, terecht. Wat natuurlijk heel sterk verband houdt met het karakter van het zwitsersche volk, maar ook niet zonder verband is met de omstandigheid, dat in het zwitsersche stelsel de bezwaren van het consulaire systeem niet zoo uitkomen als in het fransch-amerikaansche stelsel, waarin een staatshoofd gekozen wordt Een viertal van die bezwaren zou ik willen releveeren: Primo komt het mij voor, dat de volkskeuze, hoewel soms zeer gelukkig uitvallende, geen enkelen waarborg biedt, dat de functie van staatshoofd aan waardigen en bekwamen wordt opgedragen. Voor de stille en rustige publieke opinie heb ik groote waardeering, maar de in politicis opgezweepte volksmassa acht ik absoluut niet in staat om waardigheid en bekwaamheid te beoordeelen. Geboorterecht op kroon en troon waarborgt zeker ook niet steeds, dat het gezag in goede handen komt, maar de geschiedenis der dynastieën is met name zeker in onzen tijd niet ongunstig. Staatshoofden, die decenniën lang den vrede bewaren en hun land en volk tot ongekenden bloei brengen, heeft het monarchale systeem niet zelden opgeleverd.

Secundo is het moeilijk, bewondering te hebben voor de politieke hebbelijkheden, die bij de keuze van een staatshoofd plegen ten toon gespreid te worden. Wat men, om nu maar één voorbeeld te noemen, in dagen van presidentskeuze in Amerika kan aanschouwen, is weinig geschikt om den eerbied voor het gezag te versterken en is met corruptie niet te scherp gequalificeerd.

Tertio wil het mij toeschijnen, dat de continuïteit m het regeeringsbeleid zeker niet gediend wordt door het telkens wisselen van staatshoofd, althans niet als de gewoonte wordt gehuldigd, die jn Amerika geldt, waar met het staatshoofd ook tallooze ambtenaren verdwijnen en vervangen worden. Stel daartegenover den invloed van een degelijk constitutioneel vorst in den trant van onze koningin en ge gevoelt, dat ook ten deze het land met het gekozen staatshoofd in de minderheid is.

Qtiarto zou ik aan deze 3 bezwaren nog wiHen toevoegen, dat de voortdurende wisseling van staatshoofd op zichzelf niet de tendens heeft, in de harten der burgers eerbied voor het gezag te kweeken. Persoonlijk heb ik geen haar minder eerbied voor het staatshoofd als het gekozen is, maar voor het besef van de massa is het geenszins van beteekenis ontbloot, dat een staatshoofd als 't ware van Gods wege is aangewezen. Maar wat nog meer waard is:

Sluiten